| Mobile | RSS

پاسخ های سیستم ایمنی

آذر ۲۰ام, ۱۳۹۰ | No Comments | Posted in ایمونولوژِی
 

ایمنی ذاتی و آداپتیو

 

Immunity به معنای مصونیت در بیماری، به ویژه بیماری های عفونی می باشد. سلول ها و مولکول های درگیر در این فرآیند سیستم ایمنی (immune system) را می سازند. واکنش این سیستم در برابر اجزاء میکروب ها و نیز ماکرومولکول هایی مانند پروتئین ها و پلی ساکارید ها و مواد شیمیایی کوچک را که به عنوان بیگانه شناسایی می شوند، پاسخ ایمنی می نامند.
 
 
 ایمونولوژی علم مطالعه پاسخ های ایمنی در مفهوم گسترده تر و بررسی وقایع سلولی و مولکولی است که بعد از برخورد یک موجود زنده با میکروب ها و سایر ما کرومولکول های بیگانه روی می دهند.
 
ایمنی ذاتی و آداپتیو
 ایمنی ذاتی (innate immunity) :خط اولیه دفاع بر علیه میکروب ها را تشکیل می دهد. ایمنی ذاتی شامل مکانیسم های دفاعی سلولی و بیوشیمیایی است که حتی قبل از عفونت وجود دارند و آماده هستند تا به سرعت به عفونت ها پاسخ دهند. این مکانیسم ها تنها در برابر میکروب ها و محصولات سلول های آسیب دیده واکنش می دهند و واکنش تقریبا یکسانی را در برابر عفونت های پی در پی ایجاد می کنند.
 
اجزای تشکیل دهنده اصلی ایمنی ذاتی شامل:
 ۱- سد های فیزیکی و شیمیایی مانند اپی تلیوم و مواد ضد میکروبی که به وسیله سطوح اپی تلیال تولید می شوند.
 ۲- سلول های فاگوسیت کننده (نوتروفیل ها و ماکرو فاژها) و سلول های کشنده طبیعی natural killer cells)
 3- پروتئین های خونی نظیر اجزای سیستم کمپلمان و سایر میانجی های التهاب
 ۴- پروتئین هایی به نام سایتو کاین ها می باشند که بسیاری از فعالیت های سلول های ایمنی ذاتی را تنظیم و هماهنگ می کنند.
 
 

 

پاسخ های ایمنی

 

ایمنی آداپتیو (اختصاصی یا اکتسابی)
 شدت و قدرت دفاعی اجزای ایمنی آداپتیو بعد از هر بار برخورد با یک میکروب خاص افزایش می یابد. در واقع در پاسخ به عفونت و متناسب با آن تکامل پیدا می کند (adaptive). این سیستم همچنین ظرفیت فوق العاده ای در تشخیص بین میکروب ها و ماکرومولکول های مختلف حتی با ساختمان های بسیار نزدیک به هم دارد. در واقع عملکرد اختصاصی دارد (specific immunity).
 
گاهی برای تاکید بر این نکته که پاسخ های قوی حفاظتی از طریق تجربه کسب می شوند، به نام ایمنی اکتسابی نیز خوانده می شود. (acquired immunity)
 
اجزای سلولی سیستم ایمنی آداپتیو
 ۱- لنفوسیت ها  ۲- سلول ها ی عرضه کننده آنتی ژن ۳- سلول های مجری
 
لنفوسیت ها: سلول هایی که به طور اختصاصی آنتی ژن های بیگانه را شناسایی کرده و به آنها پاسخ می دهند، بنابراین میانجی های ایمنی هومورال و سلولی هستند.
 
کلاس های لنفوسیت ها
 لنفوسیت B: تنها سلول تولید کننده آنتی بادی هستند. آنتی ژن های خارج سلولی (Extracellular) نظیر آنتی ژن های سطح سلولی را شناسایی کرده و به پلاسما سل هایتولید کننده ی آنتی بادی که میانجی ایمنی هومورال هستند،تبدیل می شوند.
 
لنفوسیت T: سلول های دخیل در ایمنی سلولی هستند و آنتی ژن های میکروب های درون سلولی (Intra cellular) را شناسایی می کنند و باعث از بین رفتن آنها و یا سلول های آلوده می شوند. لنفوسیت های T از نظر ویژگی آنتی ژنی محدودیت دارند. آنها تنها پپتیدهای آنتی ژنی متصل شده به پروتئین های میزبان را که توسط ژن های کمپلکس سازگاری نسجی اصلی (MHC) کد می شوند و بر سطح سایر سلول ها عرضه می شوند؛ شناسایی می کنند.
 
T یاریگر: آنتی ژن ها را در سطح سلول های عرضه کننده آنتی ژن شناسایی کرده و سایتو کاین ها را ترشح می کنند که باعث تحریک مکانیسم های مختلف ایمنی و التهابی می شوند.
 
لنفوسیت های T سیتو توکسیک یا سیتو لیتیک (CTLs): آنتی ژن های سلول های آلوده را شناسایی کرده و این سلول ها را از بین می برند.
 
سلول های T تنظیم کننده (regulatory T cells): پاسخ های ایمنی را برای مثال به آنتی ژن های خودی سرکوب می نمایند و از آنها جلوگیری می کنند.
 
سلول های کشنده طبیعی (NK): با استفاده از پذیرنده هایی با تنوع محدود تر نسبت به پذیرنده های آنتی ژنی سلول B&T، اهداف خود مثل سلول های آلوده را شناسایی و از بین می برند.
 
سلول های عرضه کننده  آنتی ژن (APC):
 این سلول ها آنتی ژن ها را می گیرند و به لنفوسیت های اختصاصی عرضه می کنند.
 
سلول های مجری (effector cells):
 اغلب برای حذف آنتی ژن ها نیاز به سلول هایی به نام سلول های مجری است. لنفوسیت های T فعال شده، فاگوسیت های تک هسته ای و لکوسیت های دیگر می توانند در پاسخ های ایمنی مختلف به عنوان سلول های مجری عمل نمایند.
 
انواع ایمنی آداپتیو
 ایمنی سلولی (cell-mediated immunity): نوعی ایمنی آداپتیو که به وسیله لنفوسیت های T ایجاد می شود و به عنوان مکانسیم دفاعی بر علیه میکروب هایی که درون فاگوسیت ها زنده باقی می مانند یا سلول های غیر فاگوسیتی را آلوده می کنند.
 
پاسخ های (CMI) عبارتند از: فعال شدن ماکروفاژ هایی که میکروب ها را فاگوسیته کرده اند که این عمل توسط سلول های CD4*+T  انجام می گیرد و نیز کشتن سلول های آلوده توسط CTL های .CD8+
 
ایمنی هومورال (humoral): به وسیله مولکول هایی در خون و ترشحات مخاطی به نام آنتی بادی ها که توسط سلول هایی به نام لنفوسیت های B تولید می شوند، میانجی گری می شود. آنتی بادی ها، آنتی ژن های میکروبی  را شناسایی کرده و عفونت زایی میکروب ها را خنثی می کنند و آنها را به صورت هدفی برای مکانیسم های اجرایی متعدد در آورده و موجب نا بودی آنها می شوند.
 
ویژگی های بارز پاسخ های ایمنی آداپتیو
 ۱- ویژگی (specificity): یعنی پاسخ های ایمنی در برابر آنتی ژن های مختلف یا قطعات کوچکی از آنتی ژن های ماکرو مولکولی به وجود می آیند و قادر به تشخیص آنها از یکدگر می باشند. این ویژگی دقیق مربوط به پذیرنده های آنتی ژنی لنفوسیت هاست.
 ۲- تنوع (diversity): وجود تعداد بسیار زیادی از لنفوسیت ها با ویژ گی های مختلف در یک فرد گویند. (یعنی گنجینه لنفوسیتی بزرگ و متنوع است.)
 ۳- خاطره (memory): لنفوسیت های B&T که پاسخ های سریع تر و شدید تری به برخوردهای دوم و بیشتر با آنتی ژن ها می دهند. (یعنی پاسخ های خاطره یا یادآور).
 ۴- توسعه کلونی (clonal expention): افزایش  تعداد لنفوسیت های  اختصاصی آنتی ژن که به دنبال تحریک آنتی ژنی و تکثیر سلول های T بکر (naive) ایجاد می شود. گسترش کلونی در بافت های لنفاوی اتفاق می افتد. این کار باعث می شود تا ایمنی آداپتیو با تقسیم سریع پاتوژن های عفونی همگام شود.
 
اختصاصی بودن (specialization): سیستم ایمنی از راه های مختلف و اختصاصی به انواع میکروب ها پاسخ می دهد که کارائی مکانیسم های دفاعی ضد میکوبی را به حداکثر می رسانند.
 
خود محدود شوندگی (contraction) و هو مئوستاز (homeostasis): در سیستم ایمنی آداپتیو، به حفظ تعداد ثابت و گنجینه متغیری از لنفوسیت ها علی رغم تولید لنفوسیت های جدید و گسترش شدید کلون های لنفوسیتی اطلاق می شود که در جریان پاسخ دهی به آنتی ژن های ایمنی زا اتفاق می افتد. هومئوستاز از طریق مسیر های تنظیم شده متعددی از مرگ (آپوپتوز) و غیر فعال شدن لنفوسیت ها صورت می پذیرد.
 عدم واکنش به خود (nonreactivity to self): یکی از برجسته ترین خواص سیستم ایمنی افراد طبیعی آن است که توانایی شناسایی و پاسخ دهی و حذف بسیاری از آنتی ژن های بیگانه را دارد، ولی در برابر مواد آنتی ژنی (خودی) واکنش های زیان آور ایجاد نمی کند.
 
کمپلمان: سیستم کمپلمان، مجموعه ای از پروتئین هاست که از نظر ساختمان شیمیایی و اعمال بیولوژیکی با یکدیگر متفاوتند. این پروتئین ها از دو یا سه زنجیره پلی پپتیدی تشکیل یافته اند که به وسیله پیوندهای دی سولفیدی به یکدیگر متصل شده اند. زنجیره بزرگتر آلفا، زنجیره کوچکتر بتا و اگر زنجیره سومی هم وجود داشته باشد، گاما نامگذاری می شود. حداقل ۲۵ نوع پروتئین مختلف در سیستم کمپلمان تاکنون شناخته شده که حدود ۱۵درصد وزن گلوبولین های پلاسما را تشکیل می دهند. پروتئین های سیستم کمپلمان توسط سلول های متفاوتی ساخته می شوند که در این رابطه مونوسیت ها یا ماکروفاژها، فیبروبلاست ها، سلول های ریه، بافت چربی، سلول های اپی تلیال روده و دستگاه ادراری تناسلی (به جز کلیه ها) و به ویژه سلول های پارانشیم کبدی تا کنون شناخته شده اند. پروتئین های سیستم کمپلمان در حالت طبیعی و دست نخورده فعالیت بیولوژیکی ندارند. با فعال شدن اولین پروتئین سیستم کمپلمان و شکسته شدن آن، علاوه بر از بین رفتن سلول هدف یکسری اعمال بیولوژیکی نیز توسط این قطعات صورت می پذیرد. از جمله انقباض ماهیچه های صاف، افزایش نفوذ پذیری مویرگ ها، وادار کردن سلول های ماستوسیت و بازوفیل به ترشح آمین های وازواکتیو مانند هیستامین و لوکوترین، وادار کردن سلول های گرانولوسیت به ترشح آنزیم لیزوزومی.
 
میانجی های التهاب: یک پاسخ التهابی با رها شدن میانجی های التهابی تحریک می شود. وقتی یک بافت آسیب می بیند، هیستامین از سلول های ماستوسل موجود در بافت رها می شود. در اینجا هیستامین نوعی میانجی التهاب است که با اعمال خود التهاب را تسهیل می کند.
 
CD: گرو های مختلف لنفوسیت ها با بروز پروتئین های سطحی  به نام مولکول های CD تشخیص داده می شوند و شماره گذاری می گردند.
 
آپوپتوز: آپوپتوز یا آپوپتوزیس به معنای افتادن برگ است، ولی در زیست‌ شناسی سلولی به معنای مرگ برنامه‌ ریزی‌ شده سلول‌ها است که روندی فیزیولوژیک و زیستی برای نمو فعال و طبیعی و همچنین حفظ هموستازی می‌باشد. در مواردی که زنده ماندن یک سلول، موجودیت موجود زنده را به خطر بیاندازد، سلول با مرگ برنامه ریزی شده، خودکشی می‌کند.
 
 
مروری بر پاسخ های ایمنی به میکروب ها
 
ایمنی ذاتی
 
۱- از ورود میکروب ها جلوگیری می کند.
 
۲- رشد بسیاری از میکروب ها که توانایی تولید کلونی در بافت را دارند، محدود یا متوقف می سازد.
 
پاسخ اول: سطوح اپی تلیال که از ورود میکروب ها جلوگیری می کنند.
پاسخ دوم: ماکرو فاژ هایی که در زیر سطوح اپی تلیال وجود دارند. (subepithelial)
 
عملکرد ماکروفاژها: گیرنده های سطحی را بارز می کنند و به میکروب ها متصل می شوند و آنها را می بلعند. سایر گیرنده های آنها نیز مولکول های مختلف میکروبی را شناسایی کرده و باعث فعال سازی این سلول ها می شوند و به صورت گروهی و به روش های متفاوت باعث حذف میکروب ها می شوند.
 
۱- گونه های فعال اکسیژن و آنزیم های لیزوزومی تولید می کنند.
۲- ترشح سایتو کاین هایی که باعث تسهیل فرا خوانی لوکوسیت هایی مثل نوتروفیل ها از رگ خونی به محل عفونت می گردد. عمل این لوکوسیت ها موجب التهاب می شود.
 
پاسخ سوم: پاسخ ایمنی ذاتی به بعضی از پاتوژن های عفونی به خصوص ویروس ها، تولید نوعی از سایتو کاین های ضد ویروسی به نام اینترفرون ها و فعال شدن سلول های NK می باشد که موجب کشته شدن سلول های آلوده به ویروس می شود.
پاسخ دفاعی بعدی شامل پروتئین های پلاسمایی ایمنی ذاتی مثل اعضای سیستم کمپلمان می شود. این پروتئین ها به طور مستقیم توسط سطوح میکروبی فعال می شوند (آنتی ناتیو).
 
فعالیت آنها باعث:
 
۱- تولید محصولات شکسته شده ای که ایجاد التهاب می کنند.
 
۲- میکروب ها را برای افزایش فاگوسیتوز می پوشانند.
 
۳- در غشا های سلولی میکروبی ایجاد حفره می کنند.
 
۴- لیز
 
پاسخ آداپتیو
 ۱- به دام انداختن و ارائه آنتی ژن های میکروبی: ارائه پپتید های میکروبی توسط سلول های دندریتیک (عرضه کننده آنتی ژن-APC) به T CD4+ & T CD8+ بکر موجب آغاز پاسخ ایمنی آداپتیو نسبت به آنتی ژن های پروتئینی می شود.
 
الف: گرفتن میکروب ها توسط APC های مستقر در اپی تلیوم و بافت مخاطی و تبدیل پروتئین های میکروبی به پپتید.
ب: بارز کردن پپتید های متصل به مولکول های MHC (مولکول های  تخصصی عرضه پپتید) بر سطح خود.
ج: حمل بار آنتی ژنی به گره ها ی لنفاوی مسیر و اقامت در آن که محل گردش مداوم لنفوسیت های T بکر می باشند. این عمل باعث افزایش شانس برخورد یک لنفوسیت با آنتی ژن خاص خود می شود.
 میکروب های دست نخورده و به شکل پردازش نشده توسط لنفوسیت های B در گره های لنفاوی و طحال شناسایی می شوند. همچنین سلول های عرضه کننده آنتی ژن تخصص یافته وجود دارند که آنتی ژن ها را به این لنفوسیت ها رائه می کنند.
 
۲- شناسایی آنتی ژن توسط لنفوسیت: لنفوسیت های اختصاصی برای تعداد زیادی از آنتی ژن ها قبل از مواجهه با آنتی ژن وارد می شود، سلول های اختصاصی را انتخاب و فعال می کند. این اصل فرضیه انتخاب کلون نام دارد. فعال شدن سلول های T بکر نیازمند شناخت کمپلکس پپتید – MHC ارائه شده بر روی سلول های دندریتیک است. اما لنفوسیت های B از پذیرنده های آنتی ژنی (مولکول ها ی آنتی بادی متصل به غشا) استفاده می کنند تا آنتی ژن هایی از انواع بسیار متنوع مواد شیمیایی مختلف را شناسایی کند.
 
۳- فعال شدن لنفوسیت های T و حذف میکروب های داخل سلولی: لنفوسیت های یاریگر T CD4+ فعال شده و تکثیر می شوند. سپس به سلول های مجری با عملکرد های متفاوت تمایز می یابند.
الف: ترشح سایتو کاینی به نام اینتر لوکین ۲ (IL-2)
ب: تولید سایتو کاین اینتر فرون گاما
ج: ترشح سایتو کاین هایی که باعث تحریک تولید یک کلاس خاص از آنتی بادی به نام ایمونوگلوبین E (Ig E) می شود که این آنتی بادی موجب فعال شدن ائوزینوفیل ها شده که این امر موجب از بین رفتن انگل های غیر قابل فاگوسیتوز می شود.
 لنفوسیت های T CD8+ فعال شده و تکثیر می یابند و به لنفوسیت های T سایتوتوکسیک متمایز می شوند و موجب از بین رفتن سلول هایی که دارای میکروب در سیتوپلاسمشان هستند، می گردند.
 
۴- فعال شدن لنفوسیت های B و حذف میکروب های خارج سلولی: لنفوسیت های B فعال شده و تکثیر می یابند و به سلول های ترشح کننده کلاس های مختلف آنتی بادی ها با اعمال مختلف تمایز می یابند. آنتی بادی ها که محصولات این لنفوسیت ها هستند، عفونت زدایی میکروب ها را خنثی می کنند و با استفاده از فاگوسیت ها و فعال سازی سیستم کمپلمان، حذف میکروب ها را افزایش می دهند.

 

Leave a Reply 5718 views, 1 so far today |

Leave a Reply

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Gorgeous Gorgs, Sliema, December 24, 2016The 11:40 Rogue One Show on Eden in St Julian, December 28, 2016Ariëlla 006Lu #XAriëlla 005Surveillance Cat, St Julian, December 25, 2016x*y*z II1R8A87631R8A8711Strange small red house, Sliema, December 24, 2016