| Mobile | RSS

اسانس ها و درمان

اسفند ۱۱ام, ۱۳۸۹ | No Comments | Posted in درمان

هنگام استفاده از بعضی از محصولات، بوی مطبوعی متناسب با عملکرد آن محصول به مشام می رسد. به عنوان مثال وقتی که از یک صابون، خمیر دندان و یا محصولات مشابه آنها استفاده می کنیم، اغلب بوی یک میوه و یک گیاه خاص را احساس می کنیم. همچنین هنگام مصرف فرآورده های خوراکی ممکن است بو و یا طعم خاصی را درک کنیم و یا موقع خرید در یک فروشگاه به انواع محصولات مختلف با برچسب تبلیغاتی که خریدار را از کیفیت کالا آگاه می کنند برخورد می کنیم. به طور معمول در قفسه یک فروشگاه شامپو و یا صابونی را مشاهده می کنیم که در رنگهای مختلف موجود می باشد و پس از دقت در مشخصات آنها در می یابیم که یکی از تفاوتهای این محصولات بوی آنها می باشد و یا می توان آدامسهایی با طمعهای مختلف را تهیه کنیم.

 

یکی از گروههای مواد موثره گیاهان، اسانس ها هستند. اسانس ها از نظر ترکیب شیمیایی همگن نیستند، بلکه به صورت ترکیب های مختلفی مشاهده می شوند، ولی به طور کلی از گروه شیمیایی موسوم به ترپن ها هستند و یا منشا ترپنی دارند. این ترکیبات معمولاً از بو و مزه تندی برخوردارند و وزن مخصوص آنها اغلب از آب کمتر است. این مواد به روغن های فرار یا روغن های خاص نیز معروفند.
اسانس ها در سلول ها و کرک های ترشحی منفرد و یا مجتمع، غده های ترشحی، مجاری ترشحی در قسمت های سطحی و درونی اندام های مختلف برگ ها، میوه ها، جوانه ها و شاخه های گیاهان وجود دارند. سلول ها و بافت های ترشحی مذکور ممکن است تنها در یک اندام گیاه وجود داشته باشند(مثلاً تنها در گل یا میوه) و یا ممکن است در اندام های مختلف گیاه پراکنده باشند. در این صورت اسانس های حاصله از نظر کمیت، کیفیت و همچنین عناصر و اجزاء تشکیل دهنده از اندامی به اندام دیگر تفاوت دارند، به طوری که مثلاً تولید کنندگان عطر و ادکلن به خوبی می دانند که اسانس های حاصل از گل های نارنج تلخ در مقایسه با اسانس های استخراج شده از پوست و میوه این گیاه از کیفیت و ارزش بیشتری بر خوردار می باشند. از اینرو یکی از مهمترین مسائل گیاهان دارویی مطالعه و تحقیق در مورد اسانس موجود در اندام های مختلف یک گیاه و مقایسه آنها از نظر میزان کیفیت و کمیت با یکدیگر می باشد. اسانس ها معمولاً در داخل سلول های گیاهی به شکل قطرات کروی و گلبول مانند جای گرفته اند. وجود اسانس تنها در حدود ٢٠٠٠ گونه از ٢۵٠٠٠٠ گونه گیاه گلداری که تا کنون شناخته شده، گزارش گردیده است. مهمترین گیاهان دارویی حاوی اسانس متعلق به خانواده های نعناع، سراب، مورد، گشنیز، کاسنی، سرو و تعداد کمی از گیاهان دیگر می باشد.

اسانس ها چه ترکیباتی هستند؟

اسانس ها ترکیبات معطری هستند که در اندامهای مختلف گیاهان یافت می شوند. در واقع اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر بوده و دارای بوی بسیار قوی می باشند. در دمای محیط اسانس ها در مجاورت هوا تبخیر می شوند و به همین دلیل به آنها روغنهای فرار، روغنهای معطر، روغنهای استری و یا اسانس های روغنی می گویند.

مصرف اسانس ها به چه زمانی باز می گردد؟

استعمال اسانس ها به دوران باستان باز می گردد، بطوریکه مصریان استان ۴۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح از روغنهای معطری که از گیاهان بدست می آوردند برای انجام مناسک مذهبی، آئین ها و نیز مداوای بیماران استفاده می کردند. نوشته هایی بدست آمده است که نشان می دهد مصریان ۴۰ قرن قبل از میلاد می دانستند که چگونه اسانس ها را از گیاهان بدست آورند. در واقع مصریان از اسانس ها برای مومیایی کردن فراعنه استفاده می کردند. مومیاگران بعد از خارج نمودن احشاء، شکم جسد را از اسانس های سیر، دارچین و اسانسهای معطر دیگر پر می کردند.

اسانس ها دارای چه خصوصیاتی هستند؟

به طور کلی اسانس ها ترکیبات بی رنگی هستند، بخصوص اگر تازه تهیه شده باشند. با گذشت

زمان به علت اکسید شدن رنگ آنها تیره می گردد. آنها در الکل کاملا حل می شوند، در صورتی که با آب غیر قابل اختلاط هستند. اما به اندازه کافی در آب حل شده و بوی خود را به آن انتقال می دهند (مانند عرقیات گیاهی).

مواد اصلی موجود در اسانس ها در اثر حرارت و گرما تغییر می یابند. بوی اسانس ها نیز بی نهایت متفاوت می باشد که این امر به دلیل ترکیبات مشخص هرگیاه است. بوی اسانس ها به طور محسوسی در معرض هوا تغییر می کند. همچنین طعم اسانس ها نیز با یکدیگر متفاوت است و می توان گفت اسانس ها دارای طعمهای شیرین، تلخ، ملایم، گس و سوزاننده می باشند.

تفاوت اسانس ها یا روغنهای معطر با روغنهای معمولی در این است که اسانس ها یا روغنهای معطر فاقد ترکیبات اسیدهای چرب هستند و بر خلاف روغنهای معمولی تند نمی شوند و همچنین اسانس ها بر روی کاغذ یا پارچه، لکه چربی بر جای نمی گذارند.

اسانس ها بسته به نوع گیاه ممکن است در اندامهای مختلف گیاه وجود داشته باشد. نکته حائز اهمیت این است که برای بدست آوردن حداکثر مقدار اسانس در یک گیاه، باید حتما گیاه را قبل از گل دادن چید. در این زمان است که گیاه حداکثر اسانس را داراست و بعد از گل دادن گیاهان حدود ۷۰% اسانس خود را از دست می دهند. در ضمن باید از گیاهانی استفاده کرد که از مواد شیمیایی در پرورش آنها استفاده نشده باشد و گیاه در طبیعی ترین حالت ممکن باشد تا در اسانس آن مواد شیمیایی و رادیواکتیو موجود نباشد. در واقع اسانس هر گیاه شیره ذاتی و رکن اصلی و ارزشمند هر گیاه بوده و به منزله روح گیاه می باشد.

اسانس ها در اکثر مواد مخلوطی از ترکیبات مختلف شیمیایی هستند که با یکدیگر تفاوت بسیار داشته ولی در بعضی از خواص فیزیکی با هم اشتراک دارند. به عنوان مثال اسانس ها دارای بوی مشخص و نافذ می باشند. اکثر آنها با استفاده از دوبار تقطیر، قابلیت بی رنگ شدن را دارند. البته در این مورد اسانس بابونه یک استثناء بوده و رنگ خود اسانس آبی می باشد. همچنین اسانس ها در معرض هوا رنگی می شوند. به عنوان مثال، اسانس نعناع به رنگ زرد و اسانس دارچین به رنگ قهوه ای در می آیند.

مقدار اسانس موجود در گیاهان بسیار اندک می باشد، بطوریکه مقادیر لازم از گیاهان مختلف برای تهیه ی کیلوگرم از اسانس آنها به شرح زیر می باشد:

▪ میخک: ۲۰ کیلوگرم

▪ اسطوخودوس (لاواندا): ۱۵۰ کیلوگرم

▪ نعناع: ۳۰۰ کیلوگرم

▪ آویشن قرمز: ۵۰۰ کیلوگرم

▪ مریم گلی: ۸۰۰ کیلوگرم

▪ بابونه: ۱۰۰۰ کیلوگرم

▪ گل سرخ: ۳۰۰۰ کیلوگرم

اهمیت و کاربرد اسانس ها:

اسانس ها به دلیل معطر بودن و داشتن طعمهای مشخص در صنایع غذایی، عطرسازی و لوازم آرایشی، داروسازی و بطور کلی در صنایعی که محصولات معطر و یا دارای طعم خاص تولید می کنند، مورد مصرف دارند. اسانس ها کاربردهای فراوانی در صنایع داروسازی دارند. همانطور که گفته شد، اسانس ها دارای ترکیبات شیمیایی متنوع و پیچیده ای هستند و به همین دلیل نمی توان خصوصیات داروئی مشترکی را برای آنها ذکر کرد. ولی بطور کلی اسانس ها دارای خاصیت ضد نفخ (Carminative) می باشند. ار دیگر خصوصیات داروئی که برای اسانس ها ذکر شده است، که به برخی موارد در زیر اشاره شده است:

۱) ضد عفونی کننده

۲) ضد تشنج

۳) ضد تورم و التهاب

۴) خلط آور

۵) ضد قارچ، باکتری و کرم

۶) محرک

۷) مسکن درد دندان

۸) ضد خارش موضعی

۹) محرک دستگاه گوارش

۱۰) ضد رماتیسم

برای اسانس ها در صنایع مختلف نیز کاربردهای متنوعی ذکر شده است، از این صنایع می توان به بعضی اشاره کرد:

۱)تهیه حشره کش ها

۲) تهیه آدامسهای معطر

۳) صنایع صابون سازی

۴) تهیه خمیر دندان

۵) تهیه مواد پلاستیکی

۶) صنایع عطرسازی

۷) فرآورده های خوراکی

در واقع مهمترین کاربرد اسانس ها علاوه بر موارد ذکر شده، اثرات درمان کننده آنهاست.

اسانس ها در بدن انسان چگونه اثر می کنند؟

واضح ترین اثر اسانس ها تحریک حس بویایی می باشد. بوها تاثیری بر احساسات ما داشته و

مستقیما بر روی مغز اثر می گذارند. دستگاه بویایی به سیستم لیمبیک که مرکز کنترل هیجان، حافظه و احساسات جنسی است متصل بوده و در کنترل ضربان قلب، فشار خون، استرس، تنفس و تعادل هورمونها دخالت دارد. همچنین اسانس ها بعد از استعمال موضعی و یا مصرف بصورت استنشاقی جذب خون شده و اثر خود را از راه خون اعمال می کنند.

اسانس ها برای گلها و گیاهان حامل خود چه فایده ای دارند؟

اسانس ها برای گیاهان بوجود آورنده خود نیز دارای فوایدی می باشند. به عنوان مثال، اسانس موجود در گیاه دارای خاصیت دورکنندگی حشرات موذی بوده و به این وسیله از خراب شدن گلها و برگها جلوگیری بعمل می آورند. همچنین کاربرد مهمتر اسانس ها در جذب حشراتی است که جهت انجام عمل گرده افشانی و لقاح به گیاهان کمک می کنند.

اسانس ها معمولاً دارای خواص فیزیکی و شیمیایی زیر هستند :
اسانس ها موادی فرار هستند، در الکل و دیگر حلال های آلی حل می شوند، وقتیکه تازه باشند عمدتاً بیرنگ به نظر می رسند که در این حالت هیچ گونه شباهتی به مواد روغنی ندارند.
اسانس ها معمولاً متعلق به ترپن ها، سزکویی ترپن ها، الکل ها، آلدئید ها، استرها، فنل ها، اتر ها و پراکسیدها می باشند. این مواد غالباً مانع رشد باکتری می گردند و خاصیت ضد تورم، ضد دل درد، آرام بخش، ضد نفخ، اشتها آور و گاهی اوقات خاصیت خلط آوری دارند.
ممکن است اسانس ها با موادی نظیر صمغ ها و رزین ها همراه گردند، که در این صورت ترکیبات شیمیایی حاصل بسیار پیچیده می گردند. این ترکیبات معمولاً در دمای پایین به صورت جامد هستند و در دمای بالا ذوب و مایع می گردند.
خواص فیزیکی
وزن مخصوص اسانس ها با مختصر اختلافی معادل یکدیگر بوده)حدود ۰٫۸ تا ۰٫۹ درصد) وعموما دریک دسته معین از حلال های آلی حل می شوند. بطور کلی اسانس ها با آب غیر قابل اختلاط می باشند ولی می توانند در عین انحلال کم به خوبی بوی خود را به آن انتقال دهند. قدرت چرخش نوری و ضرایب شکست اغلب وسیله مناسبی جهت تشخیص آنهاست. اسانس های کاملا خالص, بیرنگ هستند. بخصوص هنگامیکه تازه تهیه شده باشند. ولی در اثر مرور زمان بعلت اکسیداسیون و رزینی شدن, رنگ آنها تیره می گردد. اسانس با آنکه نام روغن را به همراه دارند, ولی فاقد ترکیب استر های گلیسرول اسید های چرب بوده و از اینرو تولید لکه روغنی ثابت روی کاغذ نمی نمایند و بوسیله قلیا ها نیز صابونی نمی گردند.
منشاء گیاهی
اسانس ها بسته به نوع تیره های گیاهی ممکن است در اندام های ترشحی مانند کرک های غده ای, سلول های پارا نشیسم تغییر یافته, لوله های اسانسی به نام ویتا و در کانالهای لیروژن وجود داشته باشند.
خانواده های گیاهی که از نظر اقتصادی در تهیه اسانس های مختلف دارای اهمیت می باشند عبارتند از : رزاسه(گل سرخ) کمپوزیته) مانند ماتریکاریا( لابیاته ) مانند نعناع( میر تاسه )کالیپتوس( پیانه(کاج) روتاسه (نارنج) و جتریان (رازیانه و زیره).
شیمی اسانس
با اینکه عملا تمام اسانس ها از مخلوط ترکیب های شیمیایی که اغلب بسیار پیچیده می باشند درست شده اند ولی در بسیاری از موارد, اسانس یک گیاه خالص, علاوه بر ترکیب های بسیار متنوع, ازیک ترکیب شیمیایی با خلوص نسبی تشکیل یافته است.
اکثر اسانس ها حاوی انواع زیادی ترپن هستند. ترپن ها دسته ای از مواد طبیعی اند که از نظر ساختمانی از واحد های ایزپرون تشکیل یافته و ساختمان کربنی آنها از دو یا چند واحد پنج کربنی ساخته شده است. از این رو طبقه بندی این مواد بر حسب دو واحد پنج کربنی (منوترپنc10h16) سه واحد پنج کربنی(سزکوئی ترپن c15h24)و چهار واحد پنج کربنی(دی ترپن c20h32). میباشد.
اکسیژنه شدن ترپن ها, سبب تولید دسته از مواد ترپنی اکسیژنه که تروپنوئید نام دارند می شود. از آنجا که این ترکیب های اکسیژنه بوی معطر و خواص درمانی اسانسها را شامل می شوند, به نظر می رسد طبقه بندی شیمیایی اسانس ها باید بر اساس ترکیب شیمیایی مواد متشکله آنها باشد.

اسانس درمانی

اسانس‏ها چه ترکیباتی هستند؟
اسانس‏ها ترکیبات معطری هستند که در اندام‏های مختلف گیاهان یافت می‏شوند. به علت تبخیر در اثر مجاورت هوا در حرارت عادی آنها را روغن‏های فرار یا اتری یا اسانس‏های روغنی می‏نامند. اسانس‏ها به طور کلی بی‏رنگ هستند، به خصوص هنگامی که تازه تهیه شده باشند ولی در اثر مرور زمان به علت اکسیداسیون و رزینی شدن رنگ آنها تیره می‏شود. برای جلوگیری از این تغییرات باید اسانس‏ها را در مکان خنک، خشک و در ظرف‏های سربسته از جنس شیشه نگهداری کرد. اسانس‏ها در الکل محلول و به میزان کمی در آب حل می‏شوند.
اسانس‏ها بسته به نوع تیره‏های گیاهی ممکن است در اندام‏های ترشحی، گلبرگ‏ها، برگ‏ها یا تمام سلول‏های گیاه موجود باشند. اسانس‏ها ممکن است دارای خاصیت دورکنندگی حشرات باشند و بدین وسیله از خراب شدن گل‏ها و برگ‏ها جلوگیری کنند یا ممکن است به عنوان جلب کننده حشرات عمل کنند و بدین وسیله عمل گرده‏افشانی را تسهیل سازند.
اسانس‏ها که به وسیله گونه‏های مختلف گیاهان تولید و در اندام‏های مختلف ذخیره می‏شوند رابطه مستقیمی با بیوسنتز، متابولیسم و فعالیت‏های بیولوژیکی گیاه دارند که تابع شرایط اقلیمی محیط زیست گیاه هستند. عوامل مختلفی مانند زمان برداشت محصول، نحوه جمع‏آوری، طریقه خشک کردن و بسته‏بندی و نگهداری در انبار در کیفیت و کمیت اسانس‏های گیاهی مؤثرند.
اسانس‏ها با روش‏های مختلفی تهیه می‏شوند. روش‏های معمول استخراج اسانس‏ها سه روش تقطیر با آب، تقطیر با آب و بخار و تقطیر با بخار مستقیم، پرس سرد، استخراج دی اکسید کربن و استخراج حلال است. ۲ ، ۳
آروماتراپی، کاربرد درمانی اسانس‏ها
آروماتراپی یکی از شاخه‏های طب گیاهی است. «آروما» به معنای رایحه مطبوع و خوشایند و «تراپی» به معنای درمان کردن است و به طور کلی منظور از آروماتراپی درمان بیماری‏ها و اختلالات روحی و جسمی به کمک اسانس‏های معطر گیاهی است. آروماتراپی به رایحه درمانی یا عطر درمانی نیز معروف است. از بیماری‏هایی که آثار مفید اسانس‏ها در درمان و برطرف کردن آنها به تأیید رسیده است می‏توان به بیماری‏های پوست و مو، سیستم تنفسی، دستگاه گوارش، اختلالات گردش خون، بیماری‏ها و اختلالات شایع در زنان، بیماری‏های مربوط به عضلات و مفاصل، اختلالات عصبی و تعدیل دگرگونی‏های روحی ـ روانی اشاره کرد.
وقتی از آروماتراپی صحبت می‏شود، مردم به جادو، وهم و خیال فکر می‏کند اما آروماتراپی درمان‏های بسیار ساده با اسانس‏های به دست آمده از گیاهان است. «بقراط» پدر علم پزشکی عقیده داشت که جاده سلامتی از ایستگاه‏های حمام با مواد معطر و ماساژ روزانه می‏گذرد.
آروماتراپی مدرن امروزی ترکیبی از درمان‏های قدیمی و مطالعه در مورد آثار عطر درمانی بر روی ذهن و بدن است. در چند سال اخیر آروماتراپی محبوبیت بیشتری در بین مردم به دست آورده است به طوری که اشخاص به راحتی در منزل از آن استفاده می‏کنند. فروش سالیانه ۴ میلیون پوندی اسانس‏ها در انگلستان این مسأله را تأیید می‏کند. ۱ ، ۲
خاستگاه عطر درمانی
استعمال اسانس‏ها به دوران باستان باز می‏گردد. قدیمی‏ترین مورد مصرف روغن‏های معطر در حدود ۶۰۰۰ سال پیش کشف شده است زمانی که پزشک مصری، ایم هوتپ، خدای علم طب آن دوره، مصرف روغن‏های معطر را برای استحمام و ماساژ توصیه کرد. مصریان باستان ۴۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، از روغن‏های معطری که از گیاهان به دست می‏آوردند برای انجام مناسک مذهبی، آیین‏ها و نیز مداوای بیماران استفاده می‏کردند. نوشته‏های کشف شده نشان می‏دهد مصریان ۴۰ قرن قبل از میلاد مسیح می‏دانستند که چگونه اسانس‏ها را از گیاهان به دست آورند. در واقع مصریان از اسانس‏ها برای مومیایی کردن فراعنه استفاده می‏کردند. رومی‏ها نیز روغن‏های گیاهی و معطر را برای لذت بردن، تسکین درد، ماساژها و حمام‏های معطر خود به کار می‏بردند. امپراطور روم که در مجالس عیش و مهمانی و خوش گذرانی زیاده‏روی می‏کرد، برای درمان سردرد، مشکلات هضم و حفظ روحیه و توان خود، در طول مجلس و تفریح، از عطر گل سرخ استفاده می‏کرد. اسانس‏ها اولین بار به روش خیساندن در روغن کرچک و روغن زیتون تهیه شدند ولی در قرن دهم میلادی ابوعلی سینا پزشک ایرانی تهیه اسانس به روش تقطیر با آب را انجام داد و سپس یک دانشمند اروپایی این دانش را به اروپا برد.
در اواخر قرن دهم میلادی، با کامل‏تر شدن روش‏های استخراج اسانس‏ها، برای اولین بار استخراج کامل اسانس از گل رز به روش تقطیر انجام گرفت و اسانس خالص گل رز به دست آمد.
طی طاعون عظیمی که در سال ۱۶۶۵ شهر لندن با آن مواجه شد، مردم بسته‏های چوب سدر و سرو و اسطوخودوس را در خیابان‏ها می‏سوزاندند.
در سال ۱۷۷۵ میلادی یک شیمیدان فرانسوی دستگاهی را طراحی کرد که به وسیله آن از کلیه قسمت‏های گیاه، اسانس گرفته می‏شد.
عطر درمانی در اوایل قرن بیستم به صورت گسترده‏تری رواج یافت. در سال ۱۹۳۰ میلادی رنه موریس گاته فوس شیمی دان فرانسوی، دست سوخته خود را در روغن اسطوخودوس فرو برد. دست او به شکل شگفت‏آوری بدون هیچ جای زخم و عفونتی بسیار سریع بهبود یافت. او تحقیقات مهم و قابل توجهی بر روی روغن‏های مختلف گیاهی و آثار درمانی و روان درمانی آنها انجام داد.
در حال حاضر علاوه بر مصارف عطر درمانی، اسانس‏ها به عنوان طعم دهنده و عطر دهنده داروها و غذاها مورد استفاده قرار می‏گیرند. اسانس‏ها در صنایع آرایشی برای تهیه عطرها و اسپری‏های خوشبو کننده و در صنایع بهداشتی به عنوان معطر کننده صابون و خمیر دندان کاربرد فراوانی دارند. ۱، ۲
نحوه مصرف اسانس‏ها
اسانس‏ها را می‏توان به اشکال متنوعی در خانه یا حتی محل کار مورد مصرف قرار داد. برخی از شیوه‏های متداول به شرح زیر است:
تنفس کردن یا بخور
۲ یا ۳ قطره از اسانس انتخابی‏تان را در آب در حال جوشیدن بریزید و بخار آن را در حالی که حوله‏ای روی سرتان انداخته اید، با تنفس عمیق استنشاق کنید. بخور به باز شدن منافذ پوستی و جذب بیشتر ذرات اسانس کمک می‏کند. می‏توانید ظرف حاوی اسانس و آب را زیر تختتان بگذارید. به این ترتیب سراسر اطاق از بوی خوش و هوایی معطر سرشار می‏شود. می‏توانید چند قطره از محتویات ظرف حاوی اسانس و آب را روی دستمال گردنتان بچکانید.
تبخیر کننده‏ها
برای تبخیر اسانس‏ها در فضای اتاق معمولاً از دستگاه برنر (کاسه و شمع سوزان مخصوص تبخیر اسانس‏ها) استفاده می‏شود. کمی آب و چند قطره از اسانس انتخابی‏تان را در این دستگاه بریزید و شمع آن را روشن کنید.
زمانی که آب و اسانس گرم می‏شود، پدیده تبخیر اتفاق می‏افتد و فضای اطرافتان پر از رایحه معطر و خوشبو می‏شود. این پدیده برای محل‏های عمومی و اجتماعات ایده آل و مناسب است حتی برای اتاق خواب هتل‏ها، نشیمن و … بسیار عالی است.
برخی از دستگاه‏های تبخیر برای از بین بردن حشرات استفاده می‏شود. ۲ تا ۳ قطره اسانس را در دستگاه بریزید و آن را روشن کنید. بو به آرامی در فضا پخش می‏شود و اطراف پر از بوهای تسکین دهنده خواهد شد. اسانس سنبل هندی، ریحان، آویشن و درخت چای برای دور کردن و کشتن حشرات بسیار مفید هستند.

ماساژ
یکی از شیوه‏های رایج و مفید درمانی ماساژ است زیرا هر دو فایده لمس درمانی و رایحه درمانی را به طور همزمان داراست. ماساژ، گردش خون؛ گرفتگی عضلات و دفع سموم را بهبود می‏بخشد و انرژی را در عضلات منقبض شده آزاد می‏کند.
بوی خوش، احساس لذت و خوب بودن را القا می‏کند. جذب اسانس‏ها از طریق پوست در حین ماساژ بسیار بالاست. غالباً روغن‏های حامل مانند روغن آفتابگردان، روغن نارگیل، روغن زیتون، روغن بادام شیرین، روغن کنجد و روغن سبزیجات با اسانس‏ها مخلوط می‏شوند. اسانس‏ها را نباید حین ماساژ به طور مستقیم و رقیق نشده استفاده کرد. حدود ۱۰ قطره یا یک قاشق چای خوری اسانس را با حدود ۳۰ میلی لیتر از روغن‏های حامل مخلوط کنید. به این شکل ماساژ خیلی شاداب و جوان کننده‏ای خواهید داشت.
حمام‏ها
این روش یکی از روش‏های ساده برای استفاده راحت از اسانس‏هاست. اسانس انتخابی‏تان را در ظرفی بریزید و به آن آب اضافه کنید و به مدت ۲۰ دقیقه بجوشانید و سپس آن را در وان حمام بریزید. به این ترتیب اسانس از طریق پوست جذب بدنتان خواهد شد. چند قطره اسانس برای این کار کافی است. دائماً اسانس و آب را به هم بزنید.
پاشویه
شما می‏توانید پاهایتان را در تشتی حاوی آب گرم و ۳ ـ ۲ قطره اسانس فرو ببرید و شناور کنید. این شیوه بعد از یک روز کاری سخت، شیوه‏ای سودمند و آرام بخش خواهد بود. به ویژه اگر شما پاهایی داشته باشید که خیلی عرق می‏کند یا بو می‏دهد.
هنگام خواب
۲ تا ۳ قطره اسانس را می‏توانید روی روبالشی بچکانید یا آن را روی دستمال بریزید و در زیر روکش تشک یا زیر روبالشی قرار دهید و پیش یا حین خواب آن را ببویید. این کار در درمان سردرد، استرس، افزایش حس اطمینان و کاهش فشار مؤثر خواهد بود. برخی از اسانس‏ها همچنین به عنوان محرک قوای جنسی عمل می‏کنند.
کمپرس
هر دو نوع کمپرس سرد و گرم می‏تواند مفید باشد. ۲ تا ۳ قطره اسانس را به ظرفی حاوی آب اضافه کنید. گرمای آب را در حد قابل تحمل انتخاب کنید سپس پنبه یا حوله‏ای کوچک را در این ظرف فرو ببرید و به محلول آغشته کنید. پارچه را بفشارید و آب اضافی آن را بگیرید و حوله یا پنبه را روی ناحیه مورد نظرتان قرار دهید و کمپرس را برای مدت ۲ ساعت روی ناحیه بگذارید تا مفید واقع شود.
مصرف خوراکی، مهبلی یا مقعدی
هرگز اسانس‏ها را از راه خوراکی، مهبلی (به صورت دوش یا شیاف مهبلی) یا مقعدی (به صورت شیاف مقعدی) مورد استفاده قرار ندهید مگر در مواقعی که این کار به دستور پزشک یا متخصص آروماتراپی صورت بگیرد.
اسپری‏های معطر
از آنجایی که اسپری‏ها باعث آسیب به لایه ازن می‏شوند، فراخوان جهانی برای حفظ محیط زیست و منع مصرف آنها آغاز شده است. اسانس‏ها طبیعی هستند و با آزادی عمل برای معطر کردن فضای یک اتاق، خوشبو کردن حمام، اتاق کار، نشیمن و کمد استفاده می‏شوند. ۱۲ ـ ۱۰ قطره اسانس را با نیم لیتر آب مخلوط کنید و آن را در یک بطری اسپری کننده بریزید و در فضا اسپری کنید. اسانس‏های مطلوب برای این کار اسطوخودوس، لیمو، رزماری و کاج هستند. ۲
راه‏های تهیه فرآورده‏های آروماتراپی و اسانس‏های معطر گیاهی
تنوع شرایط آب و هوایی در کشور وسیع ایران و وجود انواع مختلف مناطق جغرافیایی (از جمله کوهستان، جنگل، جلگه، دشت و کویر) باعث شده است که کشورمان از نظر پوشش گیاهی دارای تنوع بسیار زیادی بوده و با داشتن حدود ۶ تا ۸ هزارگونه گیاهی (رقمی معادل ۲ ، ۳ برابر تمام گونه‏های گیاهی موجود در قاره اروپا) از موقعیت کاملاً استثنایی برخوردار باشد. استفاده از گیاهان مختلف برای مصارف درمانی نیز از دیرباز در این مرزوبوم رایج بوده است که به ویژه در ۲ دهه اخیر با پیشرفت علم مفردات پزشکی و گیاهان دارویی و همچنین تأسیس و تجهیز بیشتر کارخانجات تولید کننده فرآورده‏های دارویی ـ گیاهی و با تدابیر در نظر گرفته شده از سوی بخش گیاهان دارویی اداره داروی وزارت بهداشت، امکان استفاده از فرآورده‏های دارویی گیاهی دارای کیفیت و استاندارد بالا و همچنین با تنوع بیشتر برای هر مصرف کننده‏ای فراهم شده است. اسانس‏های معطر گیاهی نیز از جمله فرآورده‏های گیاهی به شمار می‏روند که با کیفیتی مطلوب و به مقدار زیاد در کشورمان تولید می‏شود و مصرف آنها به ویژه در سال‏های اخیر بسیار رواج یافته است.
هر چند در حال حاضر در کشور ما کلینیک‏ها یا مراکز آروماتراپی به معنای واقعی آنها (مانند مراکز آروماتراپی واقع در اروپا و آمریکا) وجود ندارد و متخصصان این رشته و آروماتراپیست‏ها فعالیت حرفه‏ای خاصی ندارند اما این امر مسلم است که ظرف مدت چند سال آینده در این رابطه تحول‏های خاصی صورت خواهد گرفت و به زودی همانند رواج سریع‏السیر روش‏های درمانی، از قبیل طب سوزنی، انرژی درمانی و هومیوپاتی، به دنبال تأسیس مراکز دانشگاهی و آموزشی این رشته شاهد شروع به کار مراکز درمانی آروماتراپی و فعالیت آروماتراپیست‏ها در سطح کشور خواهیم بود.
البته در حال حاضر علاقه‏مندان به مصرف اسانس‏های معطر گیاهی به راحتی می‏توانند فرآورده‏های مورد نظر خود را از داروخانه‏ها یا دراگ استورهای عمومی یا داروخانه‏های گیاهی تهیه کنند. برای کسب اطلاعات لازم در این رابطه و آشنایی با روش مصرف این فرآورده‏ها، مصرف کنندگان محترم می‏توانند با داروسازان شاغل در داروخانه‏ها یا پزشکان آشنا با فرآورده‏های گیاهی مشورت و از راهنمایی‏های آنها استفاده کنند. خوشبختانه بروشورها و برگه‏های راهنمای این گونه محصولات نیز موجود است که معمولاً اطلاعات بسیار جامعی را در رابطه با اسانس‏های گیاهی، مواد مؤثر، موارد مصرف، مکانیسم اثر، عوارض جانبی، موارد منع مصرف، روش و مقدار مصرف، موارد احتیاط و شرایط نگهداری این گونه فرآورده‏ها ارائه می‏دهند. همچنین از آنجایی که ممکن است فرآورده‏های آروماتراپی و اسانس‏های معطر گیاهی تولید کارخانجات خارجی مد نظر مصرف کنندگان باشد، باید توجه داشت که در حال حاضر این گونه فرآورده‏ها به مقدار کم یافت می‏شوند و به علاوه از آنجایی که داروخانه‏های عمومی عمدتاً اسانس‏های معطر گیاهی ساخت کارخانجات داخلی را عرضه می‏کنند، برای تهیه محصولات خارجی، مراجعه به دراگ استورها و سوپرمارکت‏های لوکس و همچنین فروشگاه‏های آرایشی بهداشتی که به عرضه محصولات دارویی، ویتامینی و فرآورده‏های مکمل و گیاهی نیز مشغولند، توصیه می‏شود. قابل ذکر است که فرآورده‏های اسانسی تولید خارج از کشور بیشتر برای مصارف بهداشتی و معطر کردن فضای اتاق‏ها یا مصرف در وان حمام یا به صورت بخور استفاده می‏شوند که در این رابطه مطالعه بروشور این گونه فرآورده‏ها یا مطالب نوشته شده بر روی بسته بندی آنها (که معمولاً به زبان انگلیسی، فرانسوی یا آلمانی است) ضروری به نظر می‏رسد.
تولید اسانس‏های معطر گیاهی در کشور ما از دیرباز مورد توجه قرار داشته که تهیه عرقیات گیاهی (که محلول‏های رقیق شده اسانس‏ها به شمار می‏روند) به روش‏های سنتی، نمونه بارز آن است.
فرآورده‏های اسانسی تولید شده به وسیله کارخانجات داخلی پس از تولید، به کمک شرکت‏های پخش و توزیع فرآورده‏های دارویی یا به وسیله نمایندگی‏های فعال این شرکت‏ها در بین داروخانه‏های عمومی یا گیاهی سطح کشور توزیع می‏شود و بدین ترتیب در اختیار علاقمندان به مصرف آنها قرار می‏گیرد. ۱
ژل موضعی برای بهبود پوست‏های لکه‏دار و دارای جوش
لکه‏دار شدن یا ناصافی پوست از جمله مشکلات شایع پوستی است که معمولاً در افرادی که در سنین بلوغ به سر می‏برند، بروز می‏کند. البته این مشکل بر خلاف آکنه سبب خرابی پوست نمی‏شود.
پدید آمدن لکه‏ ها در افرادی که دارای پوست چرب هستند، به خصوص در مواقع بروز مشکلات عاطفی شایع‏تر است. حتی افرادی که دارای چهره‏ای بدون لک هستند، احتمال دارد گاهی اوقات بعضی از لکه‏ها روی پوستشان ظاهر شوند. برای درمان این مسأله سعی کنید روزانه حداقل ۵ نوع مختلف از میوه‏ها و سبزیجات مصرف کنید. این مواد حاوی آنتی اکسیدان‏هایی هستند که پوستی شفاف و مزاجی سالم را ایجاد می‏کنند. هر روز صبح قبل یا بعد از صبحانه، ۲ ـ ۱ لیوان آب تصفیه شده یا آب معدنی گرم بنوشید. این کار باعث جلوگیری از یبوست می‏شود.
بهتر است پوست خود را دوبار در روز با استفاده از یک تمیز کننده ملایم غیر صابونی پاک کنید. برای از بین بردن یک جوش چرکی از تنتور گل همیشه بهار (به صورت رقیق نشده) یا اسانس خالص درخت چای استفاده کنید. تنتور را با یک پنبه به کار ببرید و مراقب باشید به پوست اطراف آن مالیده نشود. برای بهبود چندین جوش چرکی و لکه‏های روی پوست از ژل موضعی زیر استفاده کنید.
برای تهیه ژل موضعی، ۲۵ میلی لیتر ژل صبر زرد (آلوئه) را داخل یک ظرف تمیز و مخصوص مواد آرایشی بریزید سپس ۱ قطره اسانس درخت چای و ۱ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را اضافه کنید و خوب به هم بزنید تا کاملاً مخلوط شوند. از اضافه کردن مقدار بیشتری از اسانس‏ها خودداری کنید. مقادیر توصیه شده فوق برای مصرف ۱۰ ـ ۷ روز کافی هستند. پس از این مدت در صورت لزوم، یک مخلوط تازه درست کنید.
در این مخلوط بهبود دهنده، اسانس‏های ضد عفونی و باکتری کش با ژل ضد التهاب صبر زرد (آلوئه) مخلوط می‏شوند. ژل صبر زرد (آلوئه) بدون مسدود کردن منافذ، به سرعت جذب می‏شود به همین دلیل می‏تواند به عنوان مرطوب کننده (بدون اضافه کردن اسانس) برای پوست‏های حساس نیز استفاده شود. ۱
کمپرس سرد و لوسیون روغنی برای بهبود سوختگی‏های خفیف
سوختگی‏های خفیف، سوختگی‏های معمولی و سوختگی با مایعات را شامل می‏شود و قبل از به کارگیری هرگونه دارو یا اسانس بر روی آن، ضروری است تا برای خنک کردن، محل سوختگی را برای مدت ۱۰ دقیقه یا تا زمانی که درد برطرف شود، در زیر آب روان سرد قرار دهید. برای خنک کردن مناطق وسیع‏تر پوست، زیر یک دوش آب نیم گرم بایستید یا درون وان حمامی که پر از آب خنک است دراز بکشید.
پس از خنک کردن پوست، ۳۰۰ میلی لیتر آب سرد را داخل یک کاسه بریزید، ۴ قطره اسانس بابونه آلمانی یا اسانس اسطوخودوس (لاواند) یا اسانس درخت چای را بدان بیفزایید و به آرامی به هم بزنید تا انتشار یابد. یک پانسمان گاز را در آب آروماتیک مذکور خیس کنید و برروی سوختگی قرار دهید. سپس پانسمان گاز را در همان محل ببندید و پس از چند ساعت پانسمان را عوض کنید و پانسمان دیگری را به جای آن قرار دهید. این کار را به دفعات تکرار کنید تا زمانی که درد و التهاب تخفیف یابند.
برای بهبود سوختگی با سطح کمتر، پس از خنک کردن پوست، ۲۰ میلی لیتر روغن گل همیشه بهار (کالاندولا) و ۲۰ میلی لیتر روغن علف چای را داخل یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید سپس ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) یا اسانس درخت چای را اضافه کنید و خوب تکان دهید تا منتشر شود. مخلوط مذکور را ۳ ـ ۲ بار در روز تا هر زمان که لازم است برروی ناحیه مبتلا بمالید. ۱
کرم حاوی اسانس برای خشکی پوست توأم با پوسته پوسته شدن
خشکی پوست به علت فقدان آب در لایه فوقانی پوست ایجاد می‏شود.حالتی که با افزایش سن یا به دلیل قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید بیشتر رخ می‏دهد. استفاده از مرطوب کننده‏های پوست در این رابطه مؤثر هستند. کرم های پوستی که در زیر شرح داده شده‏اند، مرطوب کننده‏های طبیعی بسیار عالی برای مصرف روزانه یا شب هنگام هستند. این کرم‏ها می‏توانند برای صورت، دست‏ها، پاها و سایر مناطق پوست ترک خورده یا پوسته پوسته شده به کار روند. برای اینکه از عادت کردن پوست به یک محصول و در نتیجه پاسخ کمتر به آثار درمانی آن جلوگیری کنید، کرم گل سرخ را یک یا دوبار در روز برای مدت ۶ ـ ۴ هفته به کار ببرید. بعد از این مدت، آن را به کرم بهار نارنج تغییر دهید و برای همان مدت ذکر شده از آن استفاده کنید. این چرخش درمانی را به همین روش تا مدت زمان لازم ادامه دهید. برای افزایش توانایی پوست در حفظ رطوبت، کرم را بلافاصله پس از حمام یا دوش گرفتن، هنگامی که پوست هنوز مرطوب است، استفاده کنید. در غیر این صورت قبل از استفاده از کرم، پوست خود را مرطوب سازید.
برای تهیه کرم حاوی اسانس گل سرخ، ۷ گرم موم زنبور عسل، ۱۵ میلی لیتر روغن بادام شیرین و ۳۰ میلی لیتر روغن دانه‏های رزهیپ را داخل یک کاسه مقاوم در برابر حرارت بریزید و آن را داخل ظرف آب در حال جوشیدن قرار دهید. ۳۰ میلی لیتر آب مقطر یا گلاب را داخل کاسه دیگری که درون ظرف آب جوش دیگری قرار دارد، گرم کنید.
مخلوط موم زنبور عسل و روغن را دائم به هم بزنید تا زمانی که موم حل شود. کاسه را از روی حرارت بردارید و محتویات روغنی ۳ عدد کپسول ۵۰۰ میلی گرمی گل مغربی (گل پامچال شبانگاهی) را اضافه کنید و خوب به هم بزنید. هنگامی که با یک هم زن گردان یا مخلوط کن برقی که در کمترین سرعت تنظیم شده است در حال هم زدن هستید، آب مقطر یا گلاب را به میزان یک قاشق چای خوری کم‏کم ، به آن اضافه کنید. هم زدن را تا هنگامی که کرم شروع به سفت شدن کند، ادامه دهید سپس ۵ قطره اسانس گل سرخ را به مخلوط اضافه کنید و خوب به هم بزنید. مخلوط تهیه شده را در ظرف‏های کوچک شیشه‏ای با درهای کاملاً محکم بریزید و در موقع لزوم آن را بر روی نواحی خشک و پوسته پوسته بدن بمالید.
برای تهیه کرم حاوی اسانس بهار نارنج، ۷ گرم موم زنبور عسل و ۴۵ میلی لیتر روغن بادام شیرین و ۱۵ گرم کره کاکائو را داخل یک کاسه مقاوم در برابر حرارت بریزید و آن را داخل ظرف آب در حال جوشیدن قرار دهید. ۳۵ میلی لیتر آب مقطر یا عرق بهار نارنج را داخل کاسه دیگری که درون ظرف آب جوش دیگری قرار دارد، گرم کنید.
مخلوط موم زنبور عسل، روغن بادام شیرین و کره کاکائو را دائم به هم بزنید تا زمانی که موم کاملاً حل شود. کاسه را از روی حرارت بردارید و در حالی که با یک هم زن گردان یا مخلوط کن برقی که در کمترین سرعت، تنظیم شده است در حال هم زدن هستید، آب مقطر یا عرق بهار نارنج را به میزان یک قاشق چای خوری کم‏کم به آن اضافه کنید. هم زدن را ادامه دهید تا زمانی که کرم شروع به سرد و سفت شدن کند سپس ۵ قطره اسانس بهار نارنج (نرولی) را به مخلوط اضافه کنید و خوب به هم بزنید. مخلوط تهیه شده را در ظرف‏های کوچک شیشه ای با درهای کاملاً محکم بریزید و در موقع لزوم آن را بر روی نواحی خشک و پوسته پوسته بدن بمالید.
از آنجایی که این کرم‏ها آب دارند، مستعد تشکیل کپک هستند و اگر در یخچال یا محل خنکی قرار گیرند، برای مدت ۳ ـ ۲ ماه قابل نگهداری خواهند بود. برای اطمینان از حداکثر دوام و پایداری آنها از فرو بردن انگشتان خود به داخل کرم خودداری کنید. برای این کار یک قاشق چای خوری یا کاردک مخصوص آرایش را به جای انگشتتان به کار بگیرید. ۱
مرهم انسانس بابونه برای لب‏های ترک‏دار
چندین نوع مختلف پوست وجود دارد که صورت و بدن را می‏پوشانند پوست صورت حساس‏ترین نوع پوست است ولی نازک‏ترین قسمت پوست بر روی لب‏ها دیده می‏شود. به همین دلیل لب‏ها در هوای سرد مستعد ترک خوردن و خشک شدن هستند.
ساخت مرهم بابونه فقط چند دقیقه وقت می‏گیرد. این مخلوط لب‏ها را مرطوب و نرم می‏کند و آنها را زیبا نگاه می‏دارد. ۱ قاشق چای خوری موم زنبور عسل، ۴ قاشق چای خوری روغن گل همیشه بهار (کالاندولا) و نصف قاشق چای خوری عسل را در یک ظرف مقاوم به حرارت بریزید و آن را داخل یک ظرف آب در حال جوش قرار دهید و به طور مداوم مخلوط را به هم بزنید تا موم کاملاً حل شود. سپس آن را از روی حرارت بردارید، ۱ قطره اسانس بابونه رومی را به آن اضافه و کاملاً با آن مخلوط کنید. مخلوط را در ظرف کوچک شیشه‏ای بریزید، درب آن را همواره محکم ببندید و در موقع لزوم استفاده کنید. از آنجایی که مرهم اسانس بابونه حاوی آب نیست، تاریخ مصرف ۴ ـ ۳ ماهه دارد همچنین دقت کنید که در کرم نشانه‏هایی از کپک مشاهده نشود برای این منظور آن را به طور منظم بررسی کنید. ۱

نسخه‏ های آروماتراپی برای درمان کورک (دمل)
علت این تورم‏های پر از چرک بر روی پوست، معمولاً یک عفونت باکتریایی در پیاز مو یا یک زخم است. به همین دلیل به آنها جوش‏های چرکی نیز می‏گویند که اغلب هنگام لمس دردناک هستند به خصوص وقتی که بر روی صورت و گردن باشند. تمایل به پیشرفت جوش ها نشان دهنده ضعیف شدن عمومی بدن است که شاید به علت تغذیه نامناسب یا فشارهای روحی طولانی مدت ایجاد شده باشد. اگر شما از جوش‏های چرکی دائمی رنج می‏برید، می‏توانید درمان‏های گیاهی و آروماتراپی زیر را مورد استفاده قرار دهید. برای درمان جوش‏ها در منزل، روش آروماتراپی شامل به کارگیری کمپرس آب داغ و سپس کمپرس آب سرد برای تخلیه جوش‏ها از چرک است. این عمل همراه با مصرف لوسیون آروماتیک باعث جلوگیری از گسترش عفونت می‏شود.
برای تهیه کمپرس آب داغ، ۴ قطره اسانس بابونه آلمانی را به ۳۰۰ میلی لیتر آب داغ بیفزایید. یک تکه پارچه تمیز را در آب آروماتیک تهیه شده خیس کنید سپس آن را بر روی کورک (دمل) قرار دهید تا هنگامی که پارچه سرد شود. این عمل را چند بار تکرار کنید.
برای تهیه کمپرس آب سرد، ۴ قطره اسانس بابونه آلمانی را به ۳۰۰ میلی لیتر آب سرد بیفزایید و پس از اینکه چند بار از کمپرس آب داغ استفاده کردید، همانند مراحل کمپرس آب داغ، این کمپرس را نیز چندبار تکرار کنید. پارچه را تا زمانی که دمای آن به دمای طبیعی بدن نزدیک شود، بر روی کورک (دمل) قرار دهید.
برای تهیه لوسیون آروماتیک، ۱ قطره اسانس بابونه آلمانی و ۱ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را داخل یک بطری شیشه‏ای با رنگ تیره بریزید. ۲۵ میلی لیتر عرق هاماملیس را به آن اضافه کنید و خوب تکان دهید. سپس ۲۵ میلی لیتر آب مقطر را اضافه کنید. قبل از هر بار استفاده، شیشه را تکان دهید تا اسانس حل شود و پس از آن محلول را با پنبه برروی موضع به کار ببرید. می‏توانید هر چند ساعت یک بار تا زمانی که لازم است این کار را تکرار کنید. ۱
پماد حاوی روغن‏های گیاهی برای ادرار سوختگی نوزادان
هنگامی که پوست کودک برای زمان بسیار طولانی در معرض کهنه خیس یا خشک شده قرار گیرد، قرمز و دردناک خواهد شد و تحریک می‏شود. زخم ناشی از کهنه همچنین می‏تواند در اثر ادرار یا مدفوع اسیدی ایجاد شود، برای مثال وقتی که کودک شما، میوه (به خصوص سیب) یا آب میوه رقیق نشده مصرف کرده باشد یا در مرحله دندان درآوردن که دستگاه گوارش حساس کودک آشفته می‏شود، قرار داشته باشد، اسیدی شدن ادرار و در نتیجه ادرار سوختگی اتفاق می‏افتد. در این رابطه، وضعیت اسیدی داخل معده را می‏توان با دادن مقادیر کافی آب جوشیده سرد شده به کودک خنثی کرد.
گرچه در این زمینه اسانس‏هایی نظیر بابونه و اسطوخودوس (لاواند) اغلب توصیه می‏شوند، ولی ممکن است در صورت استفاده روزانه، پوست لطیف کودک را بیشتر تحریک کنند.
بنابراین بهتر است که مخلوطی از پماد روغن کرچک و پماد روی را به عنوان پیشگیری کننده اختصاصی به کار ببرید. با پیشرفت زخم سعی کنید پماد حاوی روغن‏های گیاهی را به کار برید و بهتر است با باز کردن کهنه برای حداقل یک ساعت در روز، پوست کودک اجازه تنفس پیدا کند.
برای تهیه پماد حاوی روغن‏های گیاهی، ۳۰ گرم پماد غیر معطر پوستی را داخل یک ظرف استریل بریزید، ۱۰ میلی لیتر روغن گل همیشه بهار (کالاندولا) و ۱۰ میلی لیتر روغن علف چای را اضافه کنید و خوب به هم بزنید تا کاملاً مخلوط شوند. پس از هر بار تعویض کهنه این پماد را برای کودک استفاده کنید تا زمانی که زخم بهبود یابد. پس از آن پماد مخلوط روغن کرچک و پماد روی را برای پیشگیری از ادرار سوختگی ادامه دهید. ۱
نسخه‏های آروماتراپی برای پیشگیری چین و چروک‏های ناشی از کشیدگی پوست
چین و چروک‏های ناشی از کشیدگی پوست اغلب بر روی شکم، سینه‏ها، باسن و ران‏های زنانی که حاملگی داشته‏اند، رخ می‏دهد. البته این چین و چروک‏ها می‏تواند بر روی پوست هر شخصی ـ مرد یا زن ـ که به طور ناگهانی افزایش وزن و سپس کاهش وزن شدید داشته است نیز ظاهر شوند. کشش پوست ابتدا به صورت خطوط قرمز رنگ ظاهر می‏شود و به تدریج به نوارهای سفید تغییر رنگ می‏دهند. هنگامی که این نوارها تشکیل شوند، ریشه کن کردن آنها غیر ممکن است اما با به کارگیری ترکیبی از روغن‏هایی که به دقت انتخاب شده‏اند، قابل پیشگیری هستند.
برای جلوگیری از حساسیت‏های پوستی ناشی از استفاده زیاد از اسانس‏ها (به خصوص اگر در دوران حاملگی استفاده شوند) دستورالعمل‏های زیر را به تناوب به کار ببرید. لوسیون آروماتیک را برای یک ماه استفاده کنید. سپس از ترکیب بدون اسانس برای یک ماه بعد و لوسیون حاوی اسانس گل سرخ برای ماه سوم مصرف کنید و بعد از آن دوباره از ترکیب اول استفاده و درمان را تکرار کنید.
برای تهیه لوسیون آروماتیک، ۳۰ میلی‏لیتر روغن گل همیشه بهار (کالاندولا) و ۲۰ میلی لیتر روغن ژوژوبا را داخل بطری شیشه‏ای تیره رنگی بریزید، ۶ قطره اسانس نارنگی، ۳ قطره اسانس بهار نارنج (نرولی) و ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را اضافه کنید و سپس شیشه را به خوبی تکان دهید تا همه مواد با یکدیگر کاملاً مخلوط شوند.
برای تهیه ترکیب بدون اسانس، ۳۰ گرم کره کاکائو را داخل یک کاسه مقاوم به حرارت که داخل ظرف محتوی آب در حال جوش گذاشته شده، ذوب کنید. سپس ۲۰ میلی لیتر روغن بادام شیرین را به آن اضافه کنید و از روی حرارت بردارید و داخل ظرف کوچکی بریزید. مخلوط به آهستگی سفت خواهد شد و به شکل جامد درمی‏آید ولی در تماس با پوست بدن سریعاً نرم و ذوب می‏شود.
برای تهیه لوسیون حاوی اسانس گل سرخ، ۲۵ میلی لیتر روغن دانه رزهیپ را داخل بطری شیشه‏ای تیره رنگی بریزید. ۲ عدد کپسول ژلاتینی ویتامین E را با سنجاق سوراخ کنید و محتویات آن را به داخل مخلوط بریزید، سپس ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) و ۶ قطره اسانس گل سرخ را به آن اضافه کنید و به خوبی تکان دهید. ۱
لوسیون آروماتیک برای درمان کچلی پوست سر
کچلی یک عفونت قارچی مسری پوست است که از حیوان به انسان سرایت می‏کند. این بیماری به صورت ضایعه ملتهب خارش‏دار، به شکل لکه‏‏های حلقوی، در هر نقطه‏ای از بدن حتی پوست سر ظاهر می‏شود. رعایت بهداشت برای جلوگیری از گسترش عفونت ضروری است و دقت کنید در استفاده از برس مو، شانه، بالش یا حوله فرد مبتلا شریک نشوید. برای تقویت کلی سیستم ایمنی خود در مقابل عفونت، سیر، پیاز و سبزی‏های تازه مانند آویشن و اکلیل کوهی (رزماری) را به غذای خود اضافه کنید. مصرف مولتی ویتامین و مکمل‏های معدنی نیز در این رابطه کمک می‏کند.
برای درمان کلی، لوسیون آروماتیک زیر را به کار ببرید. در این صورت بیماری در مدت ۱۰ روز درمان می‏شود.
۱ قاشق غذاخوری سرکه سیب را داخل یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید سپس ۵ قطره اسانس درخت چای، ۲ قطره اسانس نعناع، ۵ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را به همراه ۲۰۰ میلی لیتر آب مقطر یا آب جوشیده سرد شده به آن اضافه کنید و خوب تکان دهید. این مخلوط را هر روز پس از شامپو کردن موها به ملایمت بر روی پوست سر ماساژ دهید. ۱
حمام سرد و ژل خنک کننده برای بهبود آفتاب سوختگی
اگر پوست در اثر آفتاب سوختگی خیلی آسیب دیده، به کار بردن پمادها و ژل‏ها خطرناک است. برای تخفیف دادن آثار آفتاب سوختگی کم تا متوسط در نواحی وسیع بدن، ۲۵۰ میلی لیتر سرکه سیب، ۳ قطره اسانس بابونه رومی یا بابونه آلمانی و ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را مخلوط کنید، سپس به آب خنک (ترجیحاً سرد) داخل وان اضافه کنید و به هم بزنید تا منتشر شود. برای مدت ۱۵ دقیقه در وان آب محتوی این مخلوط دراز بکشید و سپس از ژل خنک کننده استفاده کنید.
ژل خنک کننده بهبود دهنده، حاوی عصاره ضد التهاب گیاه صبر زرد (آلوئه) همراه با اسانس‏های نوسازی کننده پوست بدن است. ۲ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری)، ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) و ۲ قطره اسانس درخت چای را به ۵۰ میلی لیتر ژل صبر زرد (آلوئه) بیفزایید و خوب به هم بزنید. سپس مخلوط حاصل را بر روی نواحی آفتاب سوخته به آرامی قرار دهید. بهتر است درمان تا بهبودی کامل ادامه یابد. برای درمان پوست‏های حساس مانند پوست صورت، نصف مقدار اسانس‏های موجود در این نسخه را استفاده کنید. ۱

فرآورده طبیعی برای تسکین صدمات پوستی ناشی از نیش یا گزش حشرات
بعضی از افراد بیشتر از دیگران در معرض نیش و گزش حشرات قرار می‏گیرند. احتمالاً بوی استشمام شده از پوست آنها حشرات را به میزان بیشتری جذب می‏کند.
اگر مورد گزش زنبور قرار گرفتید، ابتدا نیش را (یک ساختمان شبیه به مو و سیاه رنگ که با گزش زنبور، داخل پوست بدن به جای مانده است) با موچین خارج کنید. موچین را تا جایی نزدیک سطح پوست نگهدارید که از فشار وارد شدن به کیسه زهر خودداری شود زیرا در غیر این صورت سم بیشتری به داخل بدن پمپ خواهد شد. پس از اینکه نیش زنبور از بدن خارج شد، با توجه به قلیایی بودن آن، باید ابتدا با مالیدن سرکه یا آب لیمو اثر آن را خنثی کنید. چندین مرتبه این کار را انجام دهید تا زمانی که درد و تورم تخفیف یابد. سپس دو قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) یا اسانس درخت چای را به دو قاشق چای خوری سرکه سیب یا آب لیمو اضافه کنید و دوباره بر روی پوست بمالید. این کار به جلوگیری از عفونت کمک می‏کند.
در رابطه با گزش مورچه، از آنجا که زهر مورچه اسیدی است، می‏توانید آن را با محلول جوش شیرین خنثی کنید. برای این منظور، یک قاشق چای خوری پودر جوش شیرین را داخل یک پیمانه آب بریزید و یک قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) یا اسانس درخت چای را برای جلوگیری از عفونت به آن اضافه کنید. سپس مخلوط به دست آمده را به روی محل گزش بمالید.
در صورت بروز علائم شدید‏تر مانند احساس از هوش رفتن یا مشکل تنفسی حتماً هر چه سریع‏تر به پزشک مراجعه کنید. ۱
کمپرس سرد برای بهبود صدمات ناشی از بریدگی‏ها و خراشیدگی‏ها
ابتدا محل بریده یا خراشیده شده را با پنبه خیس به دقت تمیز کنید یا قسمت زخمی شده را زیر آب روان نگهدارید تا خونریزی متوقف شود. زخم‏های عمیق ممکن است به بخیه نیاز داشته باشند بنابراین بهتر است با پزشک مشورت کنید. اگر بریدگی در اثر میخ زنگ زده، سیم خاردار، گزش حیوانات یا در اثر تماس با خاک ایجاد شده است، امکان دارد به تزریق دارو به وسیله پزشک نیاز داشته باشد، در این صورت سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
در مدتی که منتظر توجهات پزشکی هستید، ناحیه مبتلا را با یک محلول قوی از تنتور علف چای تمیز کنید. به این طریق که ۴ قاشق چای خوری از تنتور را با یک فنجان آب مخلوط کنید و بر روی زخم قرار دهید. برای زخم‏های با شدت کمتر، استفاده از نسخه‏های طبیعی، بهبودی را سرعت می‏بخشد و به جلوگیری از ایجاد اسکار (جای زخم) کمک می‏کند.
برای تهیه کمپرس آروماتیک سرد، ۶۰۰ میلی لیتر آب سرد را داخل کاسه‏ای می‏ریزیم، ۲ قطره اسانس اکالیپتوس، ۲ قطره اسانس لیموترش و ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) یا اسانس درخت چای را اضافه می‏کنیم و به آرامی به هم می‏زنیم تا منتشر شود. سپس یک تکه پارچه نخی تمیز را در محلول خیس می‏کنیم و برای مدت ۱۰ دقیقه بر روی ناحیه آسیب دیده قرار می‏دهیم. پس از آن اگر ضروری است برای حفاظت از زخم آن را باندپیچی می‏کنیم. ۱
روغن و کرم موضعی برای درمان زخم و ترک نوک پستان در دوران شیردهی
این مشکل در مادران شیرده در هفته‏های اول شیردهی قبل از آنکه نوک پستان‏ها کمی سفت‏تر شوند شایع است. برای اینکه به پستان‏ها فرصت ترمیم بدهید، از وسایل محافظ نوک پستان که برای زنان شیرده تعبیه شده‏اند و در داروخانه‏ها عرضه می‏شوند، استفاده کنید.
این وسیله نوزاد را قادر می‏سازد شیر را بدون ایجاد ناراحتی برای شما بمکد. برای تسریع بهبودی زخم و ترک نوک پستان می‏توانید یکی از دو ترکیب زیر را به کار ببرید.
برای تهیه روغن موضعی، ۲۰ میلی لیتر روغن گل همیشه بهار (کالاندولا) و ۲۰ میلی لیتر روغن علف چای را داخل یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید و به خوبی تکان دهید. این مخلوط را بعد از هر بار شیر دادن به نوزاد بر روی نوک پستان‏ها بمالید.
برای تهیه کرم موضعی، ۲۵ گرم کرم غیر معطر پوستی را داخل یک ظرف شیشه‏ای بریزید، یک قاشق چای خوری تنتور گل همیشه بهار (کالاندولا) و یک قاشق چای خوری تنتور علف چای را به آن اضافه کنید و به خوبی به هم بزنید تا کاملاً مخلوط شوند. این کرم را پس از هر بار شیر دادن به نوزاد بر روی پستان‏ها بمالید. ۱
کرم آروماتیک برای بهبود تبخال
تبخال‏ های دهانی یا زخم‏های سرماخوردگی به وسیله ویروس هرپس سیمپلکس ایجاد می‏شوند. این ویروس در بسیاری از مردم به صورت نهفته باقی می‏ماند و طی دوره‏های استرس یا هنگامی که بدن به دلیل عفونت‏هایی نظیر سرماخوردگی یا آنفلوانزا ضعیف می‏شود، فعالیت خود را از سر می‏گیرد.
تابش نور آفتاب بر پوست می‏تواند در بعضی از مردم باعث ایجاد تبخال شود، زخم‏های تاولی شکل همراه با خارش و سوزش از علائم ظاهر شدن تبخال هستند و می‏توانند یک هفته یا بیشتر بر روی پوست باقی بمانند. بسیاری از متخصصان تغذیه اعتقاد دارند که عدم تحمل نسبت به بعضی از مواد غذایی اغلب در ایجاد تبخال دخیل هستند، به خصوص غذاهای دارای آمینواسید آرژینین که در شکلات، فندق، قارچ، گوجه فرنگی، فلفل سبز، گوشت خوک، روغن آفتاب گردان، صدف، ماهی، خرچنگ و میگو یافت می‏شود.
۲۵ گرم کرم غیر معطر پوستی را داخل ظرف شیشه‏ای کوچکی بریزید، سپس ۵ میلی لیتر تنتور گل همیشه بهار (کالاندولا) و ۵ میلی لیتر روغن علف چای را به آن اضافه کنید و خوب به هم بزنید. مقداری از پماد را چندبار در روز بر روی نواحی مبتلا به کار ببرید و تا زمانی که کاملاً بهبود نیافته‏اید، درمان را ادامه دهید. ۱
ژل بهبود دهنده برای کوفتگی اطراف چشم‏ها
هنگامی که در اثر ضربه، به عروق خونی زیر پوستی صدمه‏ای وارد شود، رنگ سطح پوست تغییر می‏کند و کوفتگی ایجاد می‏شود. گاهی اوقات کوفتگی‏ها می‏توانند به راحتی و با استفاده از درمان‏های خانگی بهبود یابند ولی کوفتگی‏های مکرر یا وسیع که ناشی از ضربات و صدمات خفیف یا علت‏های نامعلوم باشند، به بررسی و معاینه پزشک نیاز دارند. برای درمان کوفتگی اطراف چشم‏ها هرگز اسانس به کار نبرید زیرا هرگونه تراوش اسانس به داخل چشم‏ها ممکن است باعث درد و تحریک بیشتر چشم‏ها شود.
۲۰ میلی لیتر ژل صبر زرد (آلوئه) را داخل یک ظرف شیشه‏ای استریل شده بریزید، سپس ۱۰ قطره تنتور گل همیشه بهار (کالاندولا) را اضافه کنید و خوب به هم بزنید تا کاملاً مخلوط شوند. این مخلوط را ۳ بار در روز استفاده کنید. دقت کنید که ژل به داخل چشم نفوذ نکند. ۱
ماسک ضد شوره برای انواع مختلف مو
پوست سر هر فردی پوسته می‏زند ولی هنگامی که شوره سر داشته باشید، پوسته ریری بسیار زیاد می‏شود. این امر نتیجه خشکی سلول‏های پوست سر است و خیلی سریع‏تر از آن اتفاق می‏افتد که از لایه زاینده سطح پوست برداشته شود. در اغلب موارد، وجود شوره سر نشان دهنده آبکشی ناکافی پس از شامپو کردن است. پاک کننده‏ها و سایر مواد شیمیایی که در اغلب شامپوها یافت می‏شوند، می‏توانند پوست سر را تحریک کنند. بنابراین اگر موها پس از شامپو کردن به طور کامل آبکشی نشوند، پوسته ریزی افزایش می‏یابد.
برای تهیه ماسک ضد شوره، ۲ قاشق غذاخوری عسل را داخل یک کاسه مقاوم به حرارت بر روی ظرف آب در حال جوش ذوب کنید. بعد از ذوب شدن، آن را از روی حرارت بردارید سپس ۳ قاشق چای خوری سرکه سیب و ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را به آن اضافه کنید. پوست سر خود را با این مخلوط ماساژ دهید و به آرامی شانه کنید و سر خود را با یک کلاه پلاستیکی حمام بپوشانید. برای مدت یک ساعت به همین حالت باقی بمانید و بعد از آن موهای خود را با یک شامپوی ملایم و با PH متعادل بشویید. این ترکیب یک درمان ضد شوره است و همچنین به عنوان حالت دهنده برای انواع مختلف مو (خشک، معمولی و چرب) مناسب است.۱
محلول آروماتیک مخصوص غرغره کردن برای بهبود سرفه
سرفه، عکس العمل بدن برای پاکسازی مجاری تنفسی از محرک‏های خارجی، علائم سرماخوردگی، آنفلوانزا، برونشیت یا بیماری‏های خطرناک‏تر نظیر آسم است. به عنوان قسمتی از درمان سرفه، از مصرف لبنیات و نشاسته تصفیه شده خودداری کنید. اگر به مدت طولانی و به طور مداوم سرفه می‏کنید، حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید.
برای تهیه محلول آروماتیک، ۲ قاشق چای خوری سرکه سیب را درون یک لیوان بریزید و ۲ قطره اسانس مارژورام را به آن اضافه کنید. سپس یک فنجان چای خوری آب گرم و نصف قاشق چای خوری عسل را بیفزایید و به خوبی به هم بزنید. این محلول را ۳ ـ ۲ بار در روز برای غرغره کردن در گلو مورد استفاده قرار دهید. ۱
محلول غلیظ حاوی مخلوط اسانس‏ها برای بهبود سینوزیت
این بیماری به علت ایجاد عفونت در حفره‏های سینوسی به وجود می‏آید که در نتیجه آن احتقان بینی، درد در اطراف چشم‏ها، سردرد و برخی اوقات بدبو شدن دهان ایجاد می‏شود. این بیماری اگر به درستی درمان نشود، می‏تواند به یک بیماری دائمی تبدیل شود. اگر شما مستعد بیماری سینوزیت هستید، توصیه می‏شود حتماً تحت درمان یک پزشک قرار بگیرید. در حملات سینوزیت گاه گاه می‏توانید درمان زیر را انجام دهید.
۱۰ قطره اسانس نعناع، ۱۵ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند)، ۱۰ قطره اسانس اکالیپتوس و ۵ قطره اسانس کاج را در یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید، به خوبی تکان دهید و محلول حاصل را به روش زیر مورد استفاده قرار دهید. برای مصرف به صورت بخور، ۴ قطره از محلول فوق را به یک کاسه حاوی آب جوش اضافه کنید. سپس در حالی که سر خود را به فاصله ۳۰ ـ ۲۰ سانتی متری بالای کاسه نگاه داشته‏اید، یک حوله را بر روی سر خود به نحوی بیاندازید که تمامی فضای بالای کاسه و مقابل صورت شما را به طور کامل بپوشاند. بدین ترتیب بخارات حاصل از آب جوش حاوی قطرات اسانس را برای مدت ۵ دقیقه استنشاق کنید. در مواقعی که استشمام بخارات اسانس در فضای بسته زیر حوله برای شما دشوار است و تنفستان مشکل می‏شود، می‏توانید برای چند لحظه کناره‏های حوله را بالا بگیرید تا کمی از بخارات خارج و هوای تازه به این فضا وارد شود. این روش را ۳ ـ ۲ مرتبه در روز تا دستیابی به درمان کامل تکرار کنید. تعداد مصرف در کودکان نصف بزرگسالان (۲ قطره) است. مصرف اسانس‏های نعناع و اکالیپتوس به دلیل ایجاد مشکلات تنفسی در بخور برای کودکان توصیه نمی‏شود. ۱

نسخه آروماتراپی برای کاهش علائم سلولیت
سلولیت نوعی عفونت باکتریایی پوست و بافت‏های زیر پوستی است که با سرخی و تورم پوست همراه است. بسیاری از پزشکان اعتقاد دارند که سلولیت همان چربی است حتی اگر در بدن افراد لاغر هم ایجاد شود. از سوی دیگر متخصصان زیبایی بر این اعتقاد هستند که بافت چین و چروک داری که به رنگ نارنجی کم رنگ دیده می‏شود و اغلب بر روی ران‏ها، باسن و بازوها به وجود می‏آید، به خاطر تجمع مواد زائد است.
در زیر لایه بیرونی پوست یک لایه چربی قرار دارد. البته این چربی در بدن زنان بیشتر دیده می‏شود به همین دلیل احتمال اینکه سلولیت در زنان رخ دهد بیشتر است. سلول‏های چربی موجود در بدن با بافت همبند از یکدیگر جدا شده‏اند. برخی از بیماری‏ها باعث می‏شوند که بافت همبند تحلیل رود و سلول‏های چربی به شکلی نامنظم به یکدیگر فشرده و به سطح پوست نزدیک‏تر شوند. بهتر است بدانید سلولیت با چربی معمولی متفاوت است زیرا با محفظه‏های محتوی مایع محصور شده است و بدین خاطر میزان تخلیه لنفاوی از این نواحی کاهش می‏یابد.
در واقع می‏توان گفت غیر ممکن است که جز با جراحی پلاستیک بتوان سلولیت را ریشه کن کرد، با این حال راهبردهای درمانی که در این جا ارائه شده‏اند، ظاهر نارنجی رنگ پوست را بهبود می‏بخشند و از آن مهم‏تر حال عمومی شما را بهتر می‏کنند. برای جلوگیری از آلودگی داخل بدن به طور مرتب ورزش کنید (نظیر راه‏پیمایی و شنا). توصیه می‏شود یک غذای کم چربی با غلات کامل، میوه‏ها و سبزیجات تازه (ترجیحاً بدون کود و سم) و با فیبر زیاد مصرف کنید. تصور می‏شود که افزودنی‏های شیمیایی به غذاها و مصرف زیاد نمک، کافئین و الکل به ایجاد این بیماری کمک می‏کنند. برای پاک نگه داشتن بدن خود از سموم و آلودگی‏ها مقدار زیادی آب بنوشید. از جمله نوشیدن چندین لیوان پر آب گرم بعد از صبحانه برای به حرکت انداختن روده‏ها ضروری است. البته مالش پوست مسلماً یک عمل ضروری برای از بین بردن سلولیت است. ۲۵ میلی لیتر روغن بادام شیرین را داخل یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید، ۵ قطره اسانس سرو کوهی، ۲ قطره اسانس ژرانیوم و ۵ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) را به آن اضافه کنید و به خوبی تکان دهید. این محلول را ۳ بار در هفته برروی موضع بمالید. ۱
محلول موضعی برای درمان جریان ضعیف خون
اگر دست‏ها و پاهای شما گاهگاهی سرد می‏شوند، احساس می‏کنید بدنتان ضعیف است و در اکثر اوقات روز احساس خستگی می‏کنید، مالش روزانه بدن همراه با محلول موضعی زیر توصیه می‏شود. این ماساژ باعث به دست آوردن انرژی، شادابی و بهبود در گردش خون می‏شود و به پوست درخشندگی می‏بخشد.
۳ قاشق چای خوری سرکه سیب را داخل یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید، یک قطره اسانس زنجبیل، یک قطره اسانس ژرانیوم و یک قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) را اضافه کنید و به خوبی تکان دهید. سپس ۱۰۰ میلی لیتر آب مقطر را به آن بیفزایید و دوباره تکان دهید. این محلول را بعد از حمام صبح گاهی برروی پوست خود بمالید. قبل از هر بار مصرف بطری حاوی محلول فوق را به خوبی تکان دهید. ۱
حمام داغ برای بهبود سرمازدگی
سرمازدگی به علت قرار گرفتن در معرض سرما رخ می‏دهد. سرمازدگی اگر باعث یخ زدن خون در رگ‏ها شود، بسیار خطرناک است، زیرا موجب قطع خون رسانی به اندام‏ها می‏شود. انتهای بدن مانند نوک بینی و انگشتان، در معرض خطر سرمازدگی هستند. در هنگام سرمازدگی، عضو مبتلا ابتدا سرد، سفت و سفید و سپس قرمز و متورم شود.
انجام حرکات ورزشی سبک، آروماتراپی پیوسته و استفاده از ماساژ، روش‏هایی عالی برای بهبود جریان خون و بهتر شدن اندام سرمازده هستند.
۶ لیتر آب داغ را داخل وان حمام بریزید، ۱ قاشق غذاخوری سرکه سیب، ۱ قطره اسانس فلفل سیاه، ۲ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) و ۲ قطره اسانس گشنیز را به آن اضافه کنید و به هم بزنید تا پخش شود سپس ناحیه سرمازده را برای مدت ۱۵ دقیقه و روزانه ۲ ـ ۱ بار درون وان حمام قرار دهید. ۱
محلول غلیظ حاوی مخلوط اسانس‏ها برای درمان سوء هاضمه (سوزش سردل)
سوء هاضمه اصطلاح عمومی برای ناراحتی‏هایی نظیر سوزش معده (به دلیل ورود اسید معده به داخل مری ایجاد می‏شود)، تهوع، درد، باد یا گاز شکم است. از عوامل شایع سوء هاضمه می‏توان مصرف برخی از غذاها و نوشیدنی‏های گازدار، وعده‏های غذایی نامنظم، تند غذا خوردن، جروبحث در هنگام صرف غذا (یک علت شایع)، ترکیبات ناهماهنگ غذایی و فشار عصبی را نام برد. برای پیشگیری از این مسئله وعده‏های غذایی خود را زیاد و حجم غذاها را کم کنید و از غذا خوردن دیر هنگام در شب اجتناب ورزید. مهم‏تر از همه اینکه در محیطی آرام غذا بخورید و برای لذت بردن از غذا وقت صرف کنید.
مصرف چای نعناع، یک درمان مناسب برای انواع سوء هاضمه است. اگر طعم نعناع را دوست ندارید چای رازیانه، لیمو یا بابونه را امتحان کنید. ساده‏ترین و مؤثرترین درمان آروماتراپی، ریختن ۳ ـ ۲ قطره اسانس نعناع یا یکی از اسانس‏های فلفل سیاه، هل، بابونه رومی، بابونه آلمانی، گشنیز، زنجبیل، اسطوخودوس یا بهار نارنج بر روی دستمال کاغذی و استنشاق عمیق هر چند دقیقه یک بار آن است. این کار را تا زمانی که احساس بهبودی کردید ادامه دهید. همچنین به عنوان یک درمان پیشگیری کننده، استنشاق اسانس‏ها را در زمان صرف غذا می‏توانید در برنامه خود قرار دهید.
همچنین می‏توان یک قطره اسانس گشنیز، ۳ قطره اسانس لیموترش و ۲ قطره اسانس بهار نارنج (نرولی) یا اسانس پرتغال را در یک بطری با یکدیگر ترکیب کرد و مقداری از آن را در دستگاه برنر (کاسه و شمع سوزان مخصوص تبخیر اسانس‏ها) ریخت و رایحه آنها را در فضای اتاق استنشاق کرد. ۱
استفاده از اسانس‏ها در بهبود تهوع ناشی از حرکت با وسایل نقلیه
از علل شایع تهوع می‏توان استرس، یبوست، رژیم نامناسب، پرخوری، مسمومیت خفیف غذایی، سوء هاضمه، حاملگی و تهوع ناشی از حرکت با وسایل نقلیه را نام برد. به عنوان یک راه حل ساده می‏توان گفت استنشاق هوای تازه همه انواع تهوع را تسکین می‏دهد. البته تهوع مداوم با علت ناشناخته باید به وسیله پزشک بررسی شود.
بسیاری از درمان‏های گیاهی و اسانس‏های آنها می‏تواند تهوع را مهار کند. البته این به شرطی است که رایحه و مزه آنها مطلوب باشد در غیر این صورت گیاه یا اسانس مورد نظر احتمال تهوع را بیشتر می‏کند. در میان چای‏های گیاهی که تهوع را تسکین می‏دهند، می‏توان به چای لیموترش، نعناع و بابونه اشاره کرد. برای تهوع ناشی از حرکت با وسایل نقلیه بسیاری از افراد با مکیدن ریشه زنجبیل یا آب نبات‏های حاوی زنجبیل تسکین می‏یابند.
از اسانس‏هایی که باعث تسکین حالت تهوع ناشی از حرکت با وسایل نقلیه می‏شوند می‏توان به اسانس فلفل سیاه، اسانس هل، اسانس بابونه آلمانی، اسانس گشنیز، اسانس نعناع، اسانس زنجبیل، اسانس اسطوخودوس و اسانس گل سرخ اشاره کرد. مؤثرترین روش آروماتراپی برای درمان تهوع ناشی از حرکت با وسایل نقلیه، ریختن چند قطره از یکی از اسانس‏های فوق برروی دستمال کاغذی و استنشاق عمیق هر چند لحظه یک بار آن است. این کار را تا زمانی که احساس تسکین کنید ادامه دهید. ۱
نسخه آروماتراپی برای درمان تهوع مربوط به دوران بارداری
این حالت تهوع در اوایل دوران بارداری و بیشتر هنگام صبح شایع است. با این حال برخی از زنان باردار در سایر اوقات روز نیز دچار تهوع می‏شوند. از دلایل احتمالی این حالت می‏توان تغییرات سطوح هورمونی و کاهش قند خون را نام برد. برای کاهش تهوع دوران بارداری باید از مصرف غذاهای سنگین و بسیار چرب پرهیز و وعده‏های غذایی خود را کوچک‏تر کنید و غذاهای ساده را نظیر سبزیجات بخارپز یا کم سرخ شده و ماهی بخارپز یا کبابی در برنامه غذایی خود بگنجانید. زنجبیل یکی از بهترین درمان‏های طبیعی برای درمان تهوع محسوب می‏شود. بدین منظور هنگام برخاستن از خواب، یک بیسکویت زنجبیلی بخورید و در طول روز چای زنجبیل بنوشید. به این طریق که قاشق چای خوری از زنجبیل ساییده شده را به یک فنجان آب داغ بیفزایید و آن را با عسل شیرین کنید. همچنین مصرف مولتی ویتامین و مواد معدنی مکمل که برای زنان باردار توصیه شده اند بسیار مؤثر هستند. همچنین می‏توانید از اسانس‏هایی که برای درمان تهوع دوران بارداری معرفی می‏شوند مثل اسانس اسطوخودوس (لاواند)، اسانس زنجبیل، اسانس نعناع، اسانس گل سرخ، اسانس هل، اسانس گشنیز و اسانس بابونه رومی استفاده کنید. از میان اسانس‏های ذکر شده، اسانسی که رایحه آن مورد علاقه شما است را انتخاب کنید و چند قطره از آن را برروی دستمال کاغذی بریزید و در موقع لزوم استنشاق کنید. ۱
محلول مخصوص غرغره کردن برای درمان اختلالات گلو و حلق
گلودرد اغلب اولین علامت مبتلا شدن به سرماخوردگی یا آنفلوانزا است. لارنژیت (التهاب حنجره) یکی از بیماری‏هایی است که در نتیجه آن گرفتگی، ضعف و تغییر غیر معمول صدا و در برخی اوقات سرفه خشک ایجاد می‏شود که این حالت اغلب به دلیل فشار و استرس در ناحیه حنجره به وجود می‏آید.
البته ویروس‏ها یا باکتری‏ها هم موجب عفونت حنجره و تورم آن می‏شوند. اغلب ویروس‏ها در اثر یک بیماری دیگر نظیر سرماخوردگی، آنفلوانزا یا برونشیت (التهاب نایژه‏ها) خود را به حنجره می‏رسانند. استفاده بیش از حد از صدا نظیر خواندن یا داد زدن به مدت طولانی، تحریک و تورم ناشی از عفونت را تشدید می‏کند. افراد سیگاری و کسانی که در نواحی بخارهای آلرژی زا، که به آنها حساس هستند کار می‏کنند اغلب دچار ورم مزمن حنجره می‏شوند.
برای تسکین اختلالات گلو و حلق به هر علتی که باشد، یک قاشق چای خوری سرکه سیب را به یک فنجان پر آب گرم بیفزایید، سپس یک قطره اسانس لیموترش، یک قطره اسانس اکالیپتوس و نصف قاشق چای خوری عسل را اضافه کنید و به خوبی به هم بزنید. این محلول را ۳ ـ ۲ بار در روز برای غرغره گلو به کار ببرید. ۱

محلول دهان شویه برای بهبود زخم‏های دهانی
زخم‏های دهانی شامل یک زخم یا مجموعه‏ای از زخم‏هاست که در داخل گونه‏ها، لب‏ها یا در لثه‏ها ایجاد شده‏اند. این زخم‏ها گاهی اوقات به دلیل گاز گرفتگی ناآگاهانه داخل دهان یا به دلیل دندان مصنوعی به وجود می‏آیند. اغلب این زخم‏ها نشانه یک بیماری، استرس یا به علت مصرف داروهای آنتی بیوتیک هستند. اگر زخم‏های شما بیش از یک ماه به طول انجامید، با پزشک خود مشورت کنید زیرا ممکن است نشانه یک بیماری خطرناک نظیر کولیت (التهاب کولون) باشند.
برای بهبودی زخم‏های دهانی بهتر است مکمل‏های مولتی ویتامین و مواد معدنی به همراه روزانه ۲ عدد قرص ۵۰۰ میلی گرمی ویتامین C مصرف کنید. از مصرف سرکه، لیموترش، ترشی، خردل و آجیل نمک دار دوری کنید زیرا تماس آنها با زخم دردناک است. اگر دهان شما طوری زخم است که مانع از غذا خوردن شما می‏شود آب میوه و سبزیجات تازه مصرف کنید. همچنین از درمان آروماتراپی به عنوان یک درمان کمکی استفاده نمایید.
نصف قاشق چای خوری تنتور گل همیشه بهار (کالاندولا) را داخل یک ظرف بریزید، سپس ۱ قطره اسانس مورد و یک فنجان چای خوری آب ولرم (نیم گرم) را اضافه کنید و خوب به هم بزنید. این محلول را ۴ ـ ۳ مرتبه در روز و به مدت ۵ روز به عنوان دهان شویه استفاده کنید. ۱
مخلوط روغن و اسانس‏ها برای بهبود دردهای عضلانی
دردهای عضلانی ممکن است به دلیل کار زیاد (نظیر بیل زدن در باغچه یا انجام حرکات ورزشی سنگین) به وجود ‏آیند. همچنین دردهای عضلانی مزمن و سفتی عضلات ممکن است به دلیل مشکلات مربوط به التهاب مفاصل یا روماتیسم یا حتی به دلیل استرس ایجاد شود. اگر دردهای عضلانی به علت یک زخم یا جراحت جدید و به صورت تیز و تیرکشنده باشند، در این مورد یک کمپرس سرد با استفاده از بابونه آلمانی (۵ قطره اسانس در ۶۰۰ میلی لیتر آب سرد) بسیار مؤثر است. اگر دردهای عضلانی به دلیل زخم یا جراحت کهنه یا کشش عضلانی ایجاد شوند در این صورت می‏توان از حمام داغ و ماساژ برای درمان استفاده کرد.
برای تهیه مخلوط روغن و اسانس‏ها، ۲۵ میلی لیتر روغن زیتون را داخل یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید، سپس ۴ قطره اسانس بابونه آلمانی، ۴ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) و ۳ قطره اسانس لیموترش را اضافه کنید و به خوبی تکان دهید. این مخلوط حاصل را ۳ ـ ۲ بار در روز بر روی ناحیه مبتلا بمالید.
حمام سرکه سیب هم روش دیگری برای تسکین درد عضلانی است. برای استفاده از این روش، ۲ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری)، ۲ قطره اسانس فلفل سیاه، ۲ قطره اسانس مارژورام و ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را مخلوط و به ۶ قاشق غذاخوری سرکه سیب اضافه کنید. سپس مخلوط به دست آمده را داخل وان پر از آب بریزید و مدتی در آن دراز بکشید. ۱
کمپرس سرد و ژل خنک کننده برای بهبود پیچ خوردگی مفاصل
پیچ خوردگی زمانی رخ می‏دهد که رباط یا عضلات اطراف مچ یا قوزک پا پاره شده باشند. علائم پیچ خوردگی شامل درد و حساس شدن اطراف مفصل است که متعاقب آن تورم و کبودی به وجود می آید. برای جلوگیری از تجمع مایعات اضافی، توصیه می‏شود ناحیه صدمه دیده را به طور موقت و برای مدت کوتاهی با قرار دادن بالش در زیر آن رو به بالا نگاه دارید و درمان را با کمپرس سرد آغاز کنید تا درد و تورم کاهش یابد و پس از آن ژل خنک کننده را برای تسریع درمان بافت صدمه دیده استفاده کنید.
برای استفاده از کمپرس سرد، ۵۰۰ میلی لیتر آب سرد را به همراه چند تکه یخ داخل یک کاسه بریزید و ۴ قطره اسانس بابونه آلمانی یا اسانس اسطوخودوس (لاواند) را به آن اضافه کنید و به خوبی به هم بزنید. سپس یک تکه پارچه تمیز را در آن بخیسانید و بر روی ناحیه مبتلا قرار دهید. هنگامی که درجه حرارت آن با بدن یکسان شد، دوباره این کار را تکرار کنید و هرگاه لازم شد به آب موجود در کاسه، یخ اضافه کنید.
برای تهیه ژل خنک کننده، ۲۵ میلی لیتر ژل صبر زرد (آلوئه) را داخل یک ظرف شیشه‏ای تیره رنگ بریزید، ۱ قطره اسانس نعناع و ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را به آن اضافه کنید و به خوبی به هم بزنید. سپس روزانه ۳ ـ ۲ مرتبه مخلوط فوق را بر روی ناحیه صدمه دیده قرار دهید. ۱
کمپرس سرد و حمام آروماتیک برای بهبود کشیدگی عضلات
کشیدگی عضلات هنگامی رخ می‏دهد که یک عضله یا گروهی از عضلات به دلیل حرکت شدید یا ناگهانی، بیش از حد کشیده ‏شوند. به عنوان مثال کشیدگی عضلات پشت در نتیجه بلند کردن بار سنگین به وجود می‏آید که در این رابطه استراحت کردن برای کاهش درد و تورم اهمیت بسیاری دارد. اگر عضله کشیده شده در ناحیه دست یا پای شما قرار دارد، برای جلوگیری از تجمع مایعات اضافی توصیه می‏شود ناحیه صدمه دیده را به طور موقت و برای مدت کوتاهی با قرار دادن بالش در زیر آن، رو به بالا نگاه دارید. برای تسکین درد ناشی از کشیدگی عضلات می‏توانید از کمپرس سرد و حمام آروماتیک به روش زیر استفاده کنید.
برای تهیه کمپرس سرد، ۶۰۰ میلی لیتر آب سرد یا ولرم (نیم گرم) را داخل یک کاسه بریزید و ۲ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) و ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را به آن اضافه کنید و به خوبی به هم بزنید، سپس یک تکه پارچه تمیز را در آن خیس کنید و برروی ناحیه مبتلا قرار دهید. هنگامی که درجه حرارت آن با بدن یکسان شد، دوباره این کار را تکرار کنید.
هنگامی که تورم ناشی از کشیدگی عضلات فروکش کرد (پس از درمان با کمپرس سرد)، مخلوط اسانس‏ها و نمک‏های معدنی که در وان حمام مورد استفاده قرار می‏گیرند، می‏توانند به منبسط شدن عضلات کشیده شده کمک کنند تا درد کاهش یابد. برای این منظور ۲۰۰ گرم نمک معدنی مخصوص حمام را به وان حمام در حالی که آب در آن جاری است اضافه کنید. پس از پر شدن وان، ۵ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری)، ۲ قطره اسانس ژرانیوم و ۱ قطره اسانس زنجبیل را اضافه کنید و خوب به هم بزنید تا مخلوط شوند. بهتر است هر روز به مدت یک هفته از چنین حمامی استفاده کنید. ۱
مخلوط روغن و اسانس‏ها برای تسکین درد ناشی از گرفتگی عضلات
گرفتگی عضلات عبارت است از انقباض ناگهانی، بدون اختیار و پایدار یک عضله که معمولاً بسیار دردناک است. اولین اقدام برای تسکین درد، کشیدن عضله دچار گرفتگی است. در بسیاری از موارد نیز راه رفتن روی عضله گرفته به سادگی باعث رفع اسپاسم می‏شود. همچنین می‏توانید عضله گرفته را بکشید و به آرامی ماساژ بدهید.
برای برطرف کردن گرفتگی عضله مچ، پاشنه و انگشتان پا، ابتدا انگشتان پا را راست کنید و به مصدوم کمک کنید تا روی پنجه پا بلند شود و به آرامی پا را ماساژ دهید، سپس با کف دست یا شست خود به کف پا ضربه بزنید. برای برطرف کردن گرفتگی عضله ساق پا، زانو را راست کنید و به آرامی انگشتان پا را بالا و به طرف ساق بکشید و سپس به آرامی ماهیچه آسیب دیده را ماساژ دهید. برای برطرف کردن گرفتگی عضله ران، بیمار را برروی پشت خوابانده و در حالی که زانو خم نشده است، پای دچار گرفتگی را ضمن خم کردن انگشتان پا نسبت به استخوان ساق، کمی بلند کنید، سپس به پشت ران در سمت باسن ضربه بزنید. برای برطرف کردن درد عضله پس از انجام مراحل فوق، ۲ قطره اسانس فلفل سیاه، ۴ قطره اسانس سرو کوهی و ۴ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) را در ۲۵ میلی لیتر روغن بادام شیرین بریزید و مخلوط کنید. سپس این مخلوط را برروی ناحیه‏ای که دچار کشیدگی عضله شده است، بریزید و به آرامی ماساژ دهید. ۱
مخلوط اسانس‏ها و عرق بهار نارنج در کاهش استرس و اضطراب
استرس یک تجربه عمومی است که موجب درجات مختلفی از ناراحتی در انسان می‏شود. شدت اضطراب و ناراحتی ناشی از استرس از طرفی به طبیعت و خصوصیات استرس و از طرف دیگر به شخصیت فرد و توانایی‏های او در مقابله یا سازش با استرس بستگی دارد.
البته وجود استرس به مقداری که باعث تحریک انجام فعالیت‏ها شود، ضروری است ولی میزان زیاد آن باعث بروز اضطراب می‏شود که در این صورت عاملی غیر از خطرات واقعی باعث ترس انسان و بیم از آینده می‏شوند. از لحاظ بالینی، زمانی که تعادل میان برخی از میانجی‏های شیمیایی در مغز بر هم می‏خورد، شدت اضطراب افزایش می‏یابد. در این مواقع، احساس‏های ترساننده باعث افزایش فعالیت مغز و تحریک سیستم عصبی سمپاتیک می‏شود و در نتیجه، علائم فیزیکی از قبیل حرکات تنفسی شدید، لرزش و تپش قلب بروز می‏کند.
برای درمان اضطراب می‏توان از روش‏های مختلفی استفاده کرد. یکی از روش‏ها، روان درمانی از سوی روان پزشک است که برای حل کشمکش‏های مولد اضطراب بسیار مؤثر است.
روش‏های رفتار درمانی نیز در انواع اختلالات اضطراب مورد استفاده قرار می‏گیرند. به گونه‏ای که حساسیت زدایی با قرار دادن تدریجی و افزاینده بیمار در برابر عامل ترس می‏تواند به کاهش بروز اضطراب منجر شود.
همچنین به کارگیری هرگونه تدبیری برای حفظ روابط اجتماعی و شغلی، اضطراب بیمار را تسکین می‏دهد و بالاخره استفاده از داروهای شیمیایی نیز به طور موقت می‏تواند اضطراب را کنترل کند.
علاوه بر روش‏های درمانی ذکر شده، امروزه استفاده از اسانس‏ها برای کنترل اضطراب بسیار متداول شده است. زیرا مصرف اسانس‏ها معمولاً عوارض جانبی داروهای شیمیایی یا مشکل پدید آمدن اعتیاد فیزیکی و روانی به داروهای شیمیایی را به دنبال ندارد.
برای تهیه این نسخه آروماتراپی، از دستگاه برنر (کاسه و شمع سوزان مخصوص تبخیر اسانس‏ها) استفاده می‏شود:۵۰ میلی لیتر عرق بهار نارنج را در کاسه مخصوص برنر بریزید، ۱ قطره اسانس لیموترش، ۱ قطره اسانس پرتغال، ۱ قطره اسانس گریپ فروت و ۲ قطره اسانس سداروود را اضافه و شمع آن را روشن کنید تا بخارات حاصل از اسانس‏ها در فضای اتاق منتشر شوند. بهتر است این نسخه را در طول روز به کار ببرید. ۱
مخلوط اسانس‏ها و خاک طبی سبز برای بهبود افسردگی
افسردگی نوعی بیماری خلقی است که با احساس غالب و نسبتاً دائم درماندگی یا فقدان علاقه یا لذت نسبت به اکثر فعالیت‏های معمولی، مشخص می‏شود. در برخی از موارد، افسردگی ممکن است در اثر ناملایمات خارجی مانند از دست دادن یک فرد عزیز، طلاق، شکست مالی یا از دست دادن پست و مقام بروز کند. افسردگی درونی نیز نوع دیگری از افسردگی است که از اختلالات عاطفی محسوب می‏شود و شامل دوره‏های افسردگی شدیدی است که نسبتاً بدون ارتباط با حوادث خارجی و مستقل از شرایط زندگی عارض می‏شود. در برخی موارد نیز ممکن است افسردگی در اثر ابتلا به سایر بیماری‏ها (از قبیل ایدز، پارکینسون و صرع) یا مصرف برخی از داروها (مانند داروهای خوراکی جلوگیری از بارداری) به وجود آید. در میان بزرگسالان ۳ درصد از مردان و ۶ درصد از زنان دچار این بیماری می‏شوند.
بدون تشخیص و درمان صحیح افسردگی، ممکن است دستور العمل‏های نامناسبی مانند مصرف داروهای مسکن، خواب آور و مخدر به این گونه بیماران داده شود و در نتیجه به جای تخفیف افسردگی نتایج معکوسی حاصل شود. علاوه بر این ممکن است افراد در اثر سوء مصرف داروهای نام برده دچار مشکلات دیگری نیز بشوند.
برای بهبود شرایط فوق، وان حمام را پر از آب کنید، ۲۵۰ گرم خاک طبی سبز، ۲ قطره اسانس لیموترش، ۲ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) و ۲ قطره اسانس گشنیز را در آب وان بریزید و به خوبی به هم بزنید. سپس ۱۵ دقیقه در وان دراز بکشید. ۱

محلول غلیظ اسانس‏ها برای رفع خستگی ذهنی
شیوع خستگی ذهنی در میان افراد نویسنده، کارمندان دفتری و دانشجویان بسیار زیاد است. در این رابطه باید تلاش کنید زمان استراحت شما منظم باشد و تمرین‏های ورزشی از قبیل پیاده روی در فضای آزاد را انجام دهید. برای برطرف کردن خستگی ذهنی از نسخه آروماتراپی زیر استفاده کنید.
برای تهیه این نسخه از دستگاه برنر (کاسه و شمع سوزان مخصوص تبخیر اسانس‏ها) استفاده می‏شود. به این صورت که گلاب را در کاسه مخصوص برنر بریزید و ۲ قطره اسانس نعناع، ۲ قطره اسانس اکلیل کوهی (رزماری) و ۲ قطره اسانس اسکلاره را به آن بیفزایید و شمع آن را روشن کنید تا بخارات حاصل از اسانس‏ها در فضای اتاق منتشر شوند. ۱
مخلوط اسانس‏ها برای بهبود تپش قلب ناشی از فشارهای روحی
این عارضه به دلیل ضربان نامنظم قلب ایجاد می‏شود. تپش قلب به جز در موارد متعاقب ورزش، هیجانات و شوک‏های احساسی باید به وسیله پزشک معاینه شود. علت آن ممکن است آلرژی غذایی، نوسانات هورمونی، فشار خون مزمن، مصرف نیکوتین یا کافئین و بیماری قلبی باشد. در صورتی که علت تپش قلب فشارهای روحی تشخیص داده شود، در این زمینه استفاده از آروماتراپی کمک شایانی می‏کند.
۱۰ قطره اسانس گل سرخ، ۵ قطره اسانس اولیبان، ۱۰ قطره اسانس نارنگی و ۱۰ قطره اسانس درخت نارنج را در یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید و به خوبی تکان دهید و محلول غلیظ حاصل را با استفاده از روش‏های زیر مورد مصرف قرار دهید.
برای مصرف اسانس‏ها به صورت حمام معطر، وان حمام را پر از آب کنید، ۶ قطره از محلول غلیظ را به آن اضافه کنید و ۱۵ دقیقه در آن دراز بکشید. همچنین می‏توان از همین اسانس‏ها برای ماساژ بدن استفاده کرد. بدین منظور ۸ تا ۱۰ قطره از محلول غلیظ را به ۲۵ میلی لیتر روغن بادام شیرین اضافه کنید و پس از استحمام یا دوش گرفتن روزانه، مخلوط فوق را بر روی بدن یا نواحی که به استرس و اضطراب حساس‏ترند از جمله نواحی شکم یا کف پاها بمالید.
برای مصرف به صورت بخور مستقیم (خشک)، چند قطره از محلول غلیظ فوق را برروی یک دستمال کاغذی بریزید و بلافاصله استنشاق کنید. این روش درمانی را چندین بار در طول روز انجام دهید تا به نتیجه مطلوب برسید.
برای تهیه نسخه مخلوط اسانس‏ها و عرق بهار نارنج از دستگاه برنر (کاسه و شمع سوزان مخصوص تبخیر اسانس‏ها) استفاده می‏شود. به این ترتیب که ۵۰ میلی لیتر عرق بهار نارنج را در کاسه مخصوص برنر می‏ریزیم، ۲ قطره اسانس اولیبان و ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را اضافه و شمع آن را روشن می‏کنیم تا بخارات حاصل از اسانس‏ها در فضای اتاق منتشر شوند. ۱
کمپرس سرد و روغن آروماتیک در کاهش سردردهای کششی
سردرد یکی از شایع‏ترین مشکلاتی است که انسان با آن روبرو است. سردرد خودش به تنهایی بیماری خاصی نیست بلکه علامتی از یک بیماری دیگر است. شایع‏ترین نوع سردرد، سردردهای کششی (انقباض عضلانی) هستند. سایر انواع سردرد عبارتند از سردردهای عروقی (میگرنی)، سردرد ناشی از سینوزیت حاد، آب سیاه (گلوکوم)، افزایش فشار خون، اختلالات بینایی مثل آستیگماتیسم، بیماری‏های دندان و گوش، مننژیت و وجود تومور در مغز. محل وجود درد در سر می‏تواند به پیدا کردن علت ایجاد سردرد کمک کند. سردرد ممکن است در یک طرف سر، در پشت سر، در پیشانی یا دوطرفه باشد.
برای کاهش سردردهای کششی می‏توانید از دو نسخه آروماتراپی زیر استفاده کنید.
در روش اول، برای تهیه کمپرس سرد، ۶۰۰ میلی لیتر آب سرد را داخل یک ظرف بریزید، ۱ قطره اسانس نعناع و ۲ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را اضافه کنید و خوب به هم بزنید تا کاملاً مخلوط شوند. سپس یک تکه پارچه تمیز را در آن خیس کنید و بر روی پیشانی خود به مدت ۱۵ دقیقه قرار دهید. این روش درمانی را تا رسیدن به نتیجه مطلوب تکرار کنید.
در روش دوم، برای تهیه روغن آروماتیک، یک قاشق چای خوری روغن بادام شیرین، ۳ قطره اسانس نعناع و ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) را با یکدیگر مخلوط کنید و شقیقه‏ها و گردن را با مخلوط به دست آمده ماساژ دهید. اگر پوست شما به اسانس‏ها حساس است، به جای این روش، اسانس‏ها را برروی یک دستمال کاغذی بریزید و چندین بار استنشاق کنید. این روش درمانی را تا رسیدن به نتیجه مطلوب ادامه بدهید. ۱
کمپرس آروماتیک برای کاهش سردردهای میگرنی
میگرن یکی از سردردهای عروقی است که معمولاً یک طرف سر را درگیر می‏سازد. سردردهای میگرنی تا ۷۲ ساعت طول می‏کشند و با تهوع، سردرد، اختلالات بینایی، عصبی و گوارشی همراه هستند. انقباض شریان‏های سطحی مغز در ایجاد سردردهای میگرنی نقش مهمی دارد، اما علت به وجود آمدن آنها مشخص نیست. معمولاً این بیماران دارای سابقه خانوادگی مربوط به این بیماری هستند. سردردهای میگرنی معمولاً از دوران نوجوانی شروع می‏شوند و تا سنین میانسالی ادامه پیدا می‏کنند. میگرن نوع کلاسیک که با تهوع و استفراغ یا اختلالات بینایی به صورت مشاهده نورهایی زیگزاگ مانند آغاز می‏شود، در زنان سه برابر بیشتر از مردان است. در زنان احتمال بروز سردردهای میگرنی درست قبل از قاعدگی یا در زمان استفاده از قرص‏های جلوگیری از بارداری بیشتر می‏شود. مواردی که می‏توانند باعث شروع یک سردرد میگرنی شوند عبارتند از: نور شدید چراغ یا خورشید، تغییر دمای هوا، فعالیت زیاد و خستگی، ارتفاع زیاد، مصرف بعضی غذاها مانند ماهی دودی، شکلات، مشروبات الکلی، پنیر کهنه، انواع غذاهای سرد مثل بستنی، نوشیدنی‏های کافئین دار مثل قهوه، چای و کولاها. در هنگام بروز سردردهای میگرنی، بهتر است در یک اتاق تاریک بدون سروصدا و بدون بوی غذا یا سیگار دراز بکشید و استراحت کنید. برای کاهش شدت سردردهای میگرنی می‏توانید از روش زیر استفاده کنید.
در این زمینه، برخی افراد با به کار بردن کمپرس سرد و برخی دیگر با به کار بردن کمپرس گرم بهبود می‏یابند. بنابراین بهتر است هر دو نوع کمپرس را به کار گیرید تا به نتیجه دلخواه برسید.
برای این منظور، ۶۰۰ میلی لیتر آب (سرد یا گرم) را داخل یک ظرف بریزید، ۳ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) و ۱ قطره اسانس مارژورام را اضافه کنید و خوب به هم بزنید تا کاملاً مخلوط شوند. سپس ۲ تکه پارچه را در آن بخیسانید، یکی را برروی پیشانی و دیگری را پشت گردن قرار دهید تا هنگامی که دمای پارچه‏ها با بدن یکسان شوند. این روش درمانی را تا رسیدن به نتیجه مطلوب تکرار کنید. ۱

محلول حاوی مخلوط اسانس‏ها برای درمان بی‏خوابی
بی‏خوابی عارضه‏ای است که هر فرد ممکن است دچار آن شود. این حالت می‏تواند از عوارض اضطراب یا افسردگی باشد، از نگرانی موقتی ناشی شود یا اینکه در اثر بیماری یا اختلالات دیگری نظیر درد یا سرفه به وجود آید.
برای از بین بردن بی‏خوابی، روش‏های درمانی غیر دارویی متنوعی را می‏توان به کار برد که مهم‏ترین آنها عبارتند از حذف عوامل مزاحم از محیط خواب (نظیر صدا، نور و درجه حرارت نامناسب)، استحمام با آب گرم یک ساعت قبل از خواب، مصرف یک غذای سبک غنی از پروتئین و کربوهیدرات قبل از خواب، استفاده از مکمل‏های غذایی حاول کلسیم، اجتناب از مصرف الکل و قهوه. به غیر از این موارد، مصرف داروهای شیمیایی خواب آور نیز از روش‏های دیگر درمان بی‏خوابی به شمار می‏رود که تجویز موقت این داروها از سوی پزشکان بسیار متداول است. اما امروزه توسل به اسانس‏های گیاهی یک جایگزین مؤثر برای مقابله با بی‏خوابی به شمار می‏رود. طی آزمایش‏های بالینی آثار خواب آور اسانس اسطوخودوس (لاواند) ثابت شده است که در این رابطه می‏توانید در هر چهار گوشه بالش خود یک قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند) بریزید (اسانس رقیق نشده و خالص هیچ لکه‏ای بر روی پارچه باقی نمی‏گذارد). همچنین می‏توانید از نسخه آروماتراپی زیر استفاده کنید: ۲۰ قطره اسانس اسطوخودوس (لاواند)، ۸ قطره اسانس بابونه رومی یا ۶ قطره اسانس گل سرخ، ۱۰ قطره اسانس اسکلاره و ۵ قطره اسانس درخت نارنج را در یک بطری شیشه‏ای تیره رنگ بریزید، به خوبی تکان دهید و محلول حاصل را با استفاده از روش‏های زیر مورد استفاده قرار دهید.
برای مصرف اسانس‏ها به صورت حمام معطر، وان حمام را از آب پر کنید، ۶ قطره از محلول غلیظ را به آن اضافه کنید و ۱۵ دقیقه در آن دراز بکشید.
همچنین می‏توان از همین اسانس‏ها برای ماساژ بدن استفاده کرد. بدین منظور ۸ قطره از محلول غلیظ فوق را به ۲۵ میلی لیتر روغن بادام شیرین بیفزایید و پس از استحمام شبانه مخلوط فوق را برروی بدن بمالید. ۱
کاربرد اسانس‏ها در مدیتیشن
معنای لغوی مدیتیشن تفکر و اندیشه است ما مدیتیشن می‏کنیم تا آن جزء از وجودمان که به صورت نیمه روشن و ناآگاه است و بدون اینکه بدانیم چه بوده است و در چه زمانی آن را از دست داده‏ایم، دوباره باز یابیم و کشف کنیم. می‏توانیم آن را راهی برای دستیابی به قوای بالقوه یا نزدیک‏تر شدن به خود یا راهی برای رسیدن به ظرفیت بیشتری برای عشق، شوق و رغبت به زندگی بدانیم. پس هدف مدیتیشن رسیدن به غنی‏ترین حالت انسانیت و کامل‏ترین شیوه به کار بردن انسان بودن است.
هدف اصلی مدیتیشن این است که بیاموزیم در هر زمان معین فقط به یک فکر بپردازیم. یعنی اگر شما درباره چیزی فکر می‏کنید، فقط در حال تفکر باشید نه چیز دیگر. این نوع تمرین مسلماً در هر کاری که می‏کنیم به ما قدرت انجام بیشتری را می‏دهد.
برای برخی از افراد تمرین مدیتیشن، تمرین بازگشت به خود است و برای برخی دیگر دقیقاً مترادف با کلمه بهتر شدن وضعیت روحی و جسمی به شمار می‏رود. وضعیت قرار گرفتن بدن، تنفس عمیق، روان، آرام و تکرار یک صوت در ذهن از جمله مسائلی هستند که هر یک به گونه‏ای خاص در مدیتیشن مورد توجه قرار می گیرند. اما در نهایت هدف یکی است و آن آرامش افکار است. وقتی جسم دیگر قدرت رویارویی با وضعیت‏های اضطراب و استرس را ندارد، ناراحتی‏هایی همچون کمردرد، مشکلات گوارشی و خستگی‏های مزمن بروز می‏کنند.
بررسی‏های زیادی بر روی نتایج مفید مدیتیشن به عمل آمده که بیانگر بهبود وضعیت افرادی است که به آن مبادرت ورزیده‏اند. با کمک مدیتیشن تعداد افرادی که به پزشک مراجعه کرده‏اند به میزان ۴۴% ، بروز بیماری‏های قلب و عروق ۸۷% و بیماری‏های عفونی ۳۰% کاهش یافته است.
یکی از متخصصان مدیتیشن اظهار می‏دارد که در حالت عادی ما معمولاً ۱۸ ـ ۱۶ بار در دقیقه تنفس می‏کنیم اما طی یک مدیتیشن فقط ۵ ـ ۴ بار نفس می‏کشیم. کاهش ریتم تنفس به کاهش ضربان قلب می‏انجامد و این درمانی است که برای قلب‏های خسته توصیه می‏شود.
بهترین روش استفاده از اسانس‏ها در مدیتیشن، استفاده از مخلوط اسانس‏ها و تبخیر در فضای اتاق با استفاده از دستگاه برنر (کاسه و شمع سوزان مخصوص تبخیر اسانس‏ها) است.
در این رابطه اگر از دستگاه برنر ساده سرامیکی استفاده کنید بهتر است زیرا در این حالت عناصر زمین (ظرف سرامیکی) ، هوا (بخار آروماتیک)، آتش (شعله شمع) و آب به یکدیگر کمک می‏کنند تا آثار آرامش بخش پدید آیند.
مخلوط غلیظ شماره (۱): ۲ قطره اسانس اولیبان، ۲ قطره اسانس برگاموت، ۱ قطره اسانس لیموترش و ۲ قطره اسانس کاج
مخلوط غلیظ شماره (۲): ۱ قطره اسانس نعناع، ۲ قطره اسانس اسکلاره، ۲ قطره اسانس سداروود و ۲ قطره اسانس چوب صندل.
هر یک از مخلوط‏های اسانسی مذکور را جداگانه با یکدیگر ترکیب و در هر نوبت از یک نوع مخلوط اسانس‏ها استفاده کنید. به این صورت که یک مخلوط را داخل کاسه برنر بریزید، شمع زیر آن را روشن کنید و سپس تمرین مدیتیشن خود را انجام دهید. ۱
منابع
۱ ـ دکتر بهارک محمودی، آشنایی با اسانس‏های معطر گیاهی و اثرات شفابخش آنها (آروماتراپی)، چاپ اول، مؤسسه انتشاراتی نور دانش، ۱۳۸۱
۲ ـ لالیتاشرما، عطر درمانی، ترجمه رویا پورومناف، چاپ اول، نشر افراز، ۱۳۸۵
۳ ـ دکتر تاج خانم مؤمنی، دکتر نوبهار شاهرخی، اسانس‏های گیاهی و اثرات درمانی آنها، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷

Leave a Reply 15721 views, 5 so far today |
Tags:

Leave a Reply

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

1R8A94601R8A94661R8A93781R8A9319Ryan's Pub, St Julian, December 25, 2016Gorgeous Gorgs, Sliema, December 24, 2016The 11:40 Rogue One Show on Eden in St Julian, December 28, 2016Ariëlla 006Lu #XAriëlla 005